Para transferinin ödeme kuruluşu, elektronik para kuruluşu veya kripto varlık platformu üzerinden yapıldığı dosyalarda kaybın izi tek bir kurumda durmaz. Bu nedenle önce delilin kaybolmadan paketlenmesi, ardından hangi merciin hangi talebi karşılayacağının belirlenmesi gerekir.
Zincirin Haritasını Çıkarmak
İlk adım, paranın çıktığı hesaptan son bulunduğu noktaya kadar zincirin yazılı hâle getirilmesidir. Banka, ödeme kuruluşu ve platform kayıtları farklı biçimlerde tutulduğundan tek bir kronoloji tablosu oluşturulmalıdır: tarih ve saat, tutar, gönderen–alıcı bilgisi, referans numarası ve işlemi tetikleyen iletişim. Kripto varlık aktarımlarında işlem karması ve cüzdan adresi bu tablonun ayrılmaz parçasıdır.
Delil Paketinin İçeriği
- Hesap özetleri ve işlem dekontlarının kurum kaşeli hâlleri.
- Platformla yapılan yazışmalar, destek talebi kayıtları ve varsa çağrı kayıt bilgileri.
- Yatırıma yönlendiren mesaj, reklam ve sosyal medya içeriklerinin tam sayfa kaydı.
- Kullanıcı paneline ilişkin ekran kayıtları ve para çekme taleplerinin akıbeti.
- Karşı tarafın kullandığı hesap ve unvan bilgilerine ilişkin her türlü belge.
Bu paket, sonraki tüm başvuruların ortak temeli olur; her mercie ayrı ayrı dağınık belge sunmak süre kaybı yaratır.
Hangi Mercii, Hangi Talep İçin
Ceza boyutunda başvuru Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; malvarlığı değerlerinin akıbetine ilişkin talepler soruşturma dosyasında ileri sürülür. TCK'nın 282. maddesi, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasını düzenler ve bu nitelendirme para izinin sürülmesinde önem taşır. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim ve inceleme mekanizması, kurumların yükümlülükleri bakımından ayrı bir hattır. Kuruluşun faaliyet izni, sözleşme ve müşteri tanıma yükümlülüklerine ilişkin iddialar bakımından 5411 sayılı Kanun ile ilgili düzenlemeler ve SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik düzenlemeleri çerçevesinde denetim otoritesine yapılacak başvurular gündeme gelir. Alacak ve tazminat talepleri ise özel hukuk davalarının konusudur; ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda asliye ticaret mahkemesi görev alanı ve dava öncesi arabuluculuk şartı kontrol edilmelidir.
İzin Kaybolmasını Önleyen Aciliyet Adımları
Bu dosyalarda zamanla bozulan iki şey vardır: kurumların saklama süresi biten kayıtları ve hesaplarda kalan bakiye. Bu nedenle başvuru dilekçelerinde ilgili kurumlardan kayıt istenmesi ve gerektiğinde koruma tedbirlerinin uygulanması açıkça talep edilmelidir. Yurt dışı unsurlu platformlarda yazışma diline ve kurum kimliğine ilişkin bilgiler de dosyaya konulmalıdır.
Kısmi Geri Ödeme Teklifiyle Kapatmak mı?
Karşı taraf ya da platform kısmi iade teklif ettiğinde karar, kalan tutarın tahsil ihtimaline ve delil gücüne göre verilir. Kabul edilecek teklifin metninde hangi işlemleri kapsadığı, diğer talep haklarının durumu ve ceza şikâyetiyle ilişkisi ayrı ayrı yazılmalıdır; genel ibare içeren bir metin, sonradan ortaya çıkan zararı da kapatabilir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar. İşlem türü, kurumun statüsü ve elinizdeki kayıtlar izlenecek sırayı değiştireceğinden, kayıtların saklama süreleri nedeniyle vakit geçirmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.