Yatırım vaadiyle toplanan paraların geri alınmasında sonucu belirleyen şey çoğu zaman iddianın gücü değil, delilin hangi kanala uygun biçimde paketlendiğidir. Aynı olay hem ceza soruşturmasına hem hukuk davasına hem de idari bildirime konu olabilir; her kanal farklı belge düzeni ve farklı mahkeme ister. 5411, 5549 sayılı Kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde ilerleyen dosyalarda bu ayrımı baştan yapmak gerekir.
Üç Kanal, Üç Farklı Dosya Düzeni
Ceza kanalında amaç fiilin ve failin gösterilmesidir; para akışı, iletişim kayıtları ve tanık beyanı öne çıkar. Hukuk kanalında amaç zararın ve nedensellik bağının ispatıdır; sözleşme, ödeme dekontu ve bilirkişi incelemesine uygun hesap dökümü belirleyicidir. İdari bildirim kanalında ise yetkisiz faaliyetin ve platform kimliğinin ortaya konması gerekir. Aynı klasörü üç kanala birlikte sunmak, her birinde eksik dosya görünümü yaratır.
Delil Paketinin Mahkemeye Göre Şekillenmesi
- Ödeme kayıtları alıcı hesap, tarih ve açıklama alanı bir arada gösterilecek şekilde tablolanır.
- Ekran görüntüleri tek başına bırakılmaz; erişim tarihi ve kaynağı ile birlikte kayda geçirilir.
- Kripto transferlerinde cüzdan adresi ve işlem kimliği ayrı bir listede tutulur.
- Platformla yazışmalar kronolojik sırayla, kesintisiz biçimde birleştirilir.
Yetki: Zararın Doğduğu Yer mi, Fiilin İşlendiği Yer mi?
Ceza kanalında soruşturma, kural olarak suçun işlendiği yer savcılığında yürütülür; çok sayıda mağdurun bulunduğu dosyalarda birleştirme söz konusu olabilir. Hukuk kanalında ise davanın açılacağı yer, davalının yerleşim yeri ile haksız fiilin gerçekleştiği veya zararın doğduğu yer arasından belirlenir. Yurt dışı merkezli platformlarda ödeme kuruluşunun konumu ve sözleşmede yer alan yetki kaydı ayrıca incelenmelidir.
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde Dava Kararı
Kısmi geri ödeme teklifleri genellikle şikâyetten vazgeçme koşuluna bağlanır. Bu noktada ölçüt duygusal değil hesaplanabilir olmalıdır: teklifin toplam zarara oranı, ödemenin teminata bağlanıp bağlanmadığı, vazgeçmenin diğer mağdurların dosyasına etkisi ve tekrar dava açma imkânının kalıp kalmadığı yazılı olarak karşılaştırılır.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Para akışının yapısı, platformun hukuki kimliği ve belge düzeni her dosyada farklıdır; adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte sınıflandırmanız yararlı olacaktır.