Banka hesabına erişimin bir sabah kapanması, çoğu kişi için hangi mercie başvurulacağının bilinmediği bir belirsizlikle başlar. Oysa blokenin kaynağı belirlenmeden atılan her adım zaman kaybıdır. 5411, 5549 sayılı Kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde ilerleyen dosyalarda ilk hafta kaynağı doğru tespit etmeye ayrılmalıdır. Aşağıdaki liste bu tespiti sıraya koyar.
1. Blokenin Kaynağını Ayırt Edin
Uygulamada üç farklı durum aynı görünür: idari nitelikli tedbir kararı, soruşturma kapsamında verilen adli koruma tedbiri ve bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı işlem kısıtı. Üçünün itiraz yolu, muhatabı ve süresi birbirinden farklıdır. Bu nedenle ilk yazılı talep bankaya yöneltilir: hesabın hangi karara dayanarak kapatıldığı, kararın tarihi ve kararı veren merci sorulur. Yanıt, sonraki tüm adımların yönünü belirler.
2. Toplanacak Bilgi ve Belgeler
- Bankadan alınan yazılı bildirim veya ekran kaydı
- Hesap hareketleri dökümü, bloke tarihinden geriye dönük olarak
- Bloke edilen tutarın hangi işlemden geldiğini gösteren kayıtlar
- Varsa kripto platformu işlem geçmişi ve cüzdan bilgileri
- Kimlik, vergi ve varsa ticari faaliyet belgeleri
3. Paranın Kaynağını Anlatan Belge Seti
- Gelirin dayanağı gösterilir: ücret, satış, kira, şirket ödemesi ya da miras.
- Her giriş için karşılık gelen sözleşme, fatura veya dekont eşleştirilir.
- Üçüncü kişilerden gelen havalelerde gönderenle ilişki açıklanır.
- Kripto alım-satımında platform içi kayıtlar zincir üstü verilerle birleştirilir.
- Açıklanamayan hareketler ayrı listelenir; tahmin yerine kayıt aranır.
4. İtiraz Kanalını Doğru Seçin
Adli bir koruma tedbiri söz konusuysa itiraz, dosyanın bulunduğu yargı merciine yapılır ve karar tebliğ edildikten sonra tanınan süre içinde ileri sürülür. İdari nitelikli bir tedbir varsa yol idari yargıya çıkar. Banka kaynaklı bir kısıt söz konusu olduğunda ise önce kurum içi başvuru ve ilgili düzenleyici otoriteye bildirim gündeme gelir. Yanlış mercie yapılan başvuru, süre koruması sağlamaz.
5. Görüşme Süreci ile Takvimi Ayrı Tutun
Banka veya karşı tarafla yürütülen görüşmeler, itiraz süresini durdurmaz. Bu nedenle uzlaşma çabası ile itiraz dilekçesi hazırlığı paralel yürütülmeli; görüşme uzadıkça takvimin daralması bir kabul gerekçesine dönüştürülmemelidir.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Blokenin dayanağı, hesabın niteliği ve işlem hacmi süreci baştan farklılaştırabilir; dosyanız için hukuki destek almanız uygun olacaktır.