Sahte yatırım platformları üzerinden yapılan ödemelerde mağdurun karşısına iki ayrı hat çıkar: paranın hareket ettiği banka ve ödeme kuruluşu nezdindeki itiraz süreci ile fiilin faillerine yönelik ceza soruşturması. Bu iki hattın başlangıç anları farklıdır ve biri diğerinin beklenmesi yüzünden kaçırıldığında, paranın izini sürme imkânı büyük ölçüde daralır.
İlk 48 Saatin Teknik Önemi
Havale, EFT veya kart işlemiyle gönderilen tutar, alıcı hesapta kaldığı sürece bloke edilme ihtimali vardır. Bu nedenle işlemin fark edildiği anda bankaya yazılı itiraz iletilmeli, aynı gün Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunularak hesap hareketlerinin tespiti ve bloke talebi dile getirilmelidir. Kripto varlık borsaları üzerinden yapılan transferlerde de platforma bildirim ve savcılık talebi eş zamanlı yürütülmelidir; zincir üzerindeki adres bilgisi şikâyet dilekçesinde yer almalıdır.
Banka Nezdindeki İtiraz Basamakları
- Bankanın kendi müşteri şikâyet birimine yazılı başvuru; başvuru numarası ve tarihi kayıt altına alınır.
- Kart işlemlerinde, kart hamilinin itirazı üzerine işleyen ters ibraz süreci; bu süreç kısa ve kesin sürelere bağlıdır.
- Sonuç alınamazsa sektörel şikâyet ve tahkim mercilerine ya da düzenleyici kuruma bildirim.
- Nihayetinde bankanın kusuruna dayalı olarak açılacak tazminat davası.
Bankaya Karşı Davada Görevli Mahkeme
Görev, mağdurun sıfatına göre belirlenir. İşlemi kişisel ihtiyaçları için yapan bireysel müşteri tüketici sayılır ve uyuşmazlık, parasal sınırın altında kalıyorsa tüketici hakem heyetinin, üzerindeyse tüketici mahkemesinin alanına girer. İşlem ticari faaliyet kapsamındaysa asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Bu ayrımın baştan yapılmaması, dosyanın görev yönünden reddine ve aylarca süren gecikmeye yol açar.
Yetki ve Sınır Ötesi Unsur
Genel kural davalının yerleşim yeri olmakla birlikte, tüketici sıfatı taşıyan mağdur davasını kendi yerleşim yerinde de açabilir. Platformun yurt dışında bulunması hâlinde ise sorunun ağırlığı yetkiye değil, tebligata ve kararın icrasına kayar. Bu nedenle sınır ötesi unsur taşıyan dosyalarda, yurt içindeki aracı kuruluşların ve para transferinde kullanılan hesapların sorumluluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
Dosyanın Belkemiği: Para İzi
- Tüm transferlere ait dekontlar, tarih ve alıcı hesap bilgisiyle birlikte kronolojik sıraya konur.
- Platformla yapılan yazışmalar, çağrı kayıtları ve reklam ekran görüntüleri tarihli biçimde arşivlenir.
- Uygulama üzerinden gösterilen sahte bakiye ekranları, vaat edilen getiri iddiasını belgelemek için saklanır.
- Aracı kişilere yapılan elden ödemeler varsa, tanık ve mesajlaşma kayıtlarıyla desteklenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İşlem türü, tarafların sıfatı ve paranın izlediği güzergâh izlenecek yolu ve süreleri değiştirebilir; kayıp fark edildiğinde vakit geçirmeden hukuki destek almanız önerilir.