Kripto varlık ya da sözde yatırım platformu üzerinden uğranılan zararlarda dosyanın kaderini belirleyen şey, çoğu zaman anlatının ikna ediciliği değil, delillerin ne kadar düzenli paketlendiğidir. Bu rehber, 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin 282. maddesi çerçevesinde şikâyet dosyasının nasıl kurulacağını ele alıyor.
İlk Günlerde Toplanması Gereken Kayıtlar
- Platformun tüm erişim adresleri, uygulama bağlantıları ve tanıtım sayfalarının tarihli çıktıları
- Hesap açılışında paylaşılan kimlik belgeleri ve doğrulama yazışmaları
- Yatırım yönlendirmesi yapan kişilerle geçen mesajlaşmalar, çağrı kayıtları ve numaralar
- Platform panelinde görünen bakiye ve kâr ekranlarının çıktıları
- Para çekme talebi ve reddine ilişkin tüm yazışmalar
Para İzini Yeniden Kurmak
Dosyanın omurgası para hareketidir. Banka dekontlarının yanında hesap ekstresinin ilgili döneminin tamamı alınmalı; gönderim yapılan IBAN'lar, alıcı unvanları ve açıklama alanları tablo hâline getirilmelidir. Kripto transferlerinde ise işlem karma değeri, gönderen ve alıcı cüzdan adresleri, tarih ve zincir bilgisi ayrı bir listede tutulur. Aracı kurum veya platform hesap ekstreleri de talep edilmelidir. Bu tablo, tek başına anlatılan olayın soyut kalmasını önler ve savcılığın el koyma taleplerini yönlendirmesini kolaylaştırır.
Dijital Delilin Bütünlüğü
Ekran görüntüsü kolay üretilebildiği için tek başına sınırlı güce sahiptir. Kayıtların değerini artıran unsurlar; verinin kaynağından alınması, tarih ve saat bilgisinin görünmesi, mümkünse noter tespiti ya da zaman damgası ile desteklenmesidir. Cihazdaki kayıtlar silinmemeli, uygulama kaldırılmamalıdır; inceleme sırasında cihazın kendisi de delil kaynağıdır. Başkasına ait cihaz veya hesaplardan hukuka aykırı yolla elde edilen kayıtların dosyaya sokulması ise sonucu tersine çevirebileceği için ayrıca dikkat gerektirir.
Hangi Merci Neyle İlgilenir?
Ceza boyutu Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyetle başlar; dolandırıcılık iddiasının yanında elde edilen değerlerin aklanmasına ilişkin TCK 282 kapsamındaki değerlendirme de bu dosyada yürür. Şüpheli işlem bildirimleri ve mali istihbarat boyutu 5549 sayılı Kanun çerçevesinde MASAK'ı ilgilendirir. Yetkisiz biçimde yatırım hizmeti sunulduğu iddiası Sermaye Piyasası Kurulu'na, banka hesabı üzerinden işleyen tahsilat yapısı ise ilgili bankanın uyum birimine bildirilir. Aynı olay için birden fazla başvuru yapılması hâlinde dosya numaralarının çapraz olarak bildirilmesi, kayıtların birleştirilmesini sağlar.
El Koyma ve İade Talebini Geciktirmemek
Paranın izlenebilir olduğu dönem kısadır. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde, tespit edilen hesaplar ve cüzdan adresleri bakımından koruma tedbiri talebi açıkça yazılmalıdır. Talebin gerekçesi somut para hareketine dayandırıldığında değerlendirme hızlanır. Zararın tazmini yönündeki hukuk davası ise ceza dosyasının sonucunu beklemek zorunda olmadan, delil durumu olgunlaştığında ayrıca gündeme getirilebilir.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi tarif eder; olayın yapısı, tarafların bulunduğu ülke ve kullanılan ödeme kanalı stratejiyi değiştirir. Kayıpların büyüklüğü ne olursa olsun, başvuru öncesinde dosyanın bir hukukçu tarafından bütün olarak incelenmesi önerilir.