Yatırım vaadiyle toplanan paralarda mağduriyetin ilk somut belirtisi çoğu zaman hesabın kullanılamaz hale gelmesidir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler, sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler ile TCK 282 hükmü bu tabloda birlikte gündeme gelir. Doğru adım, blokenin kaynağını tespit etmeden atılamaz.
Blokenin Kaynağını Ayrıştırmak
Hesap üzerindeki kısıtlama; bankanın kendi risk değerlendirmesinden, idari nitelikteki bir tedbirden veya soruşturma kapsamında verilen bir karardan doğabilir. Üçünün itiraz mercii ve süresi farklıdır. Bu nedenle ilk yapılacak iş, kısıtlamanın dayanağının bankadan yazılı olarak sorulması ve gelen yanıtın saklanmasıdır. Sözlü olarak verilen bilgiye dayanılarak yapılan başvurular çoğu zaman yanlış mercie yöneltilir.
Para İzini Kurmak
Yatırım mağduriyeti dosyalarında belirleyici olan, paranın hangi tarihte, hangi hesaba ve hangi açıklama ile gittiğidir. Havale ve EFT dekontları, kripto varlık transferlerinde işlem kimlikleri, platform ekran görüntüleri ve yazışmalar tek bir kronolojide toplanmalıdır. Zincirin kopuk olduğu her nokta, sonraki aşamada iade talebini zayıflatır. Transferler birden çok kişi üzerinden yapılmışsa, aracıların konumu da ayrıca not edilmelidir.
Zaman Baskısı Neden Yüksektir
Varlıklar hızla el değiştirdiği için gecikme, çoğu zaman hukuki hak kaybından önce fiili tahsil imkanının kaybı anlamına gelir. Bu nedenle şikayet başvurusu ile birlikte, varlıkların korunmasına yönelik taleplerin de aynı anda ileri sürülmesi gerekir. Talebin somut hesap ve tutar bilgisi içermesi, değerlendirmeyi hızlandırır. Aynı dönemde hukuk yolundaki alacak talebi için de zamanaşımı takvimi ayrıca kurulmalıdır.
Sık Görülen Usul Hataları
- Şikayetin, platformun tanıtım adına göre yapılıp gerçek muhatabın araştırılmaması
- Dekontların yalnızca bir kısmının sunulması, ara transferlerin atlanması
- Blokeye itirazın, dayanağı öğrenilmeden hazırlanması
- Yurt dışı platformlarda yetki sorununun baştan değerlendirilmemesi
- Vergi ve beyan yükümlülüklerinin süreçten bağımsız sanılması
İlk Aşama Sıralaması
- Kısıtlamanın dayanağı bankadan yazılı olarak istenir.
- Tüm transferler tarih, tutar ve karşı hesap bilgisiyle kronolojiye dizilir.
- Platformla yapılan yazışmalar ve tanıtım içerikleri kayıt altına alınır.
- Şikayet başvurusu, varlıkların korunmasına ilişkin taleple birlikte yapılır.
- Hukuk yolundaki alacak talebi için ayrı bir süre takvimi kurulur.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Her dosyada işlem zinciri ve muhatapların konumu farklı olduğundan, blokenin öğrenildiği gün hukuki değerlendirme başlatılması, hem itiraz hem de tahsil ihtimali bakımından önem taşır.