Yüksek getiri vaadiyle toplanan paralar, sahte yatırım platformları ve kripto varlık üzerinden yürütülen organizasyonlarda mağdurun karşılaştığı ilk zorluk hukuki nitelendirme değil, coğrafyadır. Fiilin bir kısmı yurt dışında gerçekleşmiş, para birden çok hesap üzerinden dolaşmış olabilir. Bu tabloda şikâyetin hangi savcılığa yapılacağı ve varlıkların dondurulması için ne kadar hızlı davranıldığı belirleyicidir.
Yetkili Savcılığı Belirleyen Ölçüt
Soruşturmada yetki kural olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir. Bu tür dosyalarda fiilin birden çok yerde gerçekleştiği kabul edilebildiğinden, paranın gönderildiği banka şubesinin bulunduğu yer, mağdurun bulunduğu yer ve platformun Türkiye'deki temsilcisinin adresi ayrı ayrı değerlendirilir. Yerleşim yerinizdeki başsavcılığa yapılan şikâyet, yetkisizlik hâlinde dosyanın yetkili başsavcılığa gönderilmesiyle sonuçlanır; bu, hak kaybı doğurmaz ancak zaman kaybettirir.
İlk 72 Saatin Değeri
Para hareketinin izlenebilirliği zamanla azalır. Şikâyet dilekçesiyle birlikte şunların talep edilmesi gerekir:
- Alıcı hesaplar üzerinde koruma tedbiri uygulanması,
- Banka ve ödeme kuruluşu kayıtlarının 5411 sayılı Kanun çerçevesinde temini,
- Kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki işlem ve cüzdan kayıtlarının istenmesi,
- IP, telefon ve iletişim kayıtlarının tespiti.
5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki yükümlülükler nedeniyle finans kuruluşlarında kayıt bulunması olağandır; ancak bu kayıtların dosyaya girmesi için talebin açıkça yazılması gerekir. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması bakımından TCK'nın 282. maddesi ayrıca gündeme gelebilir ve bu nitelendirme el koyma tedbirlerinin kapsamını genişletebilir.
Dilekçeyi Delille Kurmak
- Yatırım vaadini gösteren yazışmaları tarih sırasına dizin.
- Her para transferi için dekont, tutar ve alıcı bilgisini tablolaştırın.
- Platform ekranlarının ve sözde bakiye görüntülerinin tespitini yaptırın.
- Aynı organizasyondan zarar gören diğer kişilerin şikâyet dosya bilgilerini belirtin.
Aynı organizasyonla ilgili çok sayıda şikâyet varsa dosyaların birleştirilmesi talep edilebilir; bu, delil havuzunu genişletir.
Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Gelirse
Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, bu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren işleyen süre içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. Süre kısadır ve hak düşürücüdür. İtiraz dilekçesinde eksik kalan soruşturma işlemlerinin tek tek gösterilmesi, soyut itirazlara göre çok daha etkilidir: hangi hesap kaydının istenmediği, hangi tanığın dinlenmediği açıkça yazılmalıdır.
Ceza ve Hukuk Yolunu Birlikte Düşünmek
Ceza soruşturması failin cezalandırılmasını hedefler; zararın tazmini için ayrıca hukuk yoluna başvurulması gerekir. SPK'nın kripto varlık alanındaki düzenlemeleri kapsamında faaliyet izni bulunmayan platformlar bakımından idari boyut da doğabilir. Bu üç yol paralel yürütülebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her mağduriyet dosyasında para akışının yapısı farklı olduğundan, transfer kayıtlarınızla birlikte en kısa sürede hukuki destek almanız, varlıkların izlenebilirliği açısından belirleyici olabilir.