Kira artışı uyuşmazlıkları, kiracı ile kiralayan arasında en sık yaşanan çekişmelerdendir ve bu uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı haline gelmiştir. TBK çerçevesinde yürüyen süreçte en sık sorun, sözleşmedeki artış hükmü ile fiilî ödeme geçmişinin belgeyle örtüştürülememesidir.
Artış Talebinin Hukuki Zemini
Konut kiralarında artış, sözleşmedeki geçerli hüküm ve yasal sınırlar çerçevesinde belirlenir. Sözleşmede artış oranı yazılıysa bu oran, yasal üst sınırı aşamaz. Beş yılı aşan kira ilişkilerinde ise uyarlama farklı ölçütlere bağlanır. Talebin dayanağı, önce sözleşme metni sonra ödeme geçmişidir.
Arabuluculukta Belgenin Rolü
Arabuluculuk masasına tarafların net rakam ve dayanakla gelmesi, uzlaşma ihtimalini artırır. Kira sözleşmesi, ödeme dekontları ve emsal kira bilgisi hazır değilse, görüşme somut zemine oturmaz ve uyuşmazlık davaya taşınır.
- Yürürlükteki kira sözleşmesinin ve eklerinin bulunmaması
- Geçmiş dönem ödemelerini gösteren dekontların eksikliği
- Emsal kira bedeline dair somut verinin hazırlanmaması
Süreç Hazırlık Akışı
- Sözleşmedeki artış hükmü ve başlangıç tarihi tespit edilir.
- Ödeme geçmişi dönem dönem çıkarılır.
- Talep edilen ve karşı tarafın kabul edebileceği aralık belirlenir.
- Arabuluculuk anlaşması sağlanamazsa dava için delil derlemesi tamamlanır.
Anlaşma Belgesi ve İcra Kabiliyeti
Arabuluculukta varılan anlaşma, koşulları taşıdığında ilam niteliğinde belge sayılabilir. Belge eksikliği hem masadaki uzlaşmayı hem de anlaşma sağlanamazsa açılacak davadaki ispatı zayıflatır. Bu nedenle görüşme öncesi tüm ödeme ve sözleşme geçmişi düzenlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Kiralananın niteliği ve sözleşme süresi sonucu değiştirebileceğinden, artış veya uyarlama talebinden önce somut belgelerle profesyonel değerlendirme alınması önerilir.