Kira artışı tartışmalarında taraflar genellikle sözlü mutabakata güvenir; uyuşmazlık çıktığında ise elde yalnızca banka hareketleri kalır. TBK, TMK ve 634 sayılı Kanun çerçevesinde ilerleyen dosyalarda belirleyici olan, artış talebinin yazılı zeminini kurup kurmadığınızdır.
Artış Talebinin Yazılı Zemini
Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış, sözleşmedeki hükme ve kanunun öngördüğü üst sınıra tabidir. Sözleşmede artış oranı kararlaştırılmamışsa veya kararlaştırılan oran kanuni sınırı aşıyorsa, talebin dayanağının açıkça ortaya konması gerekir. Bu nedenle artış bildirimi yazılı yapılmalı, hangi döneme ilişkin olduğu, hesaplama yöntemi ve yeni bedel tek bir metinde gösterilmelidir. Sözlü bildirim, sonradan ispatı en zor unsurlardan biridir.
İhtarın Tebliğ Tarihi Neden Belirleyici?
Kira ilişkisinde bildirimlerin çoğunda esas alınan an, gönderim değil karşı tarafa ulaşma anıdır. Yeni dönem başlamadan ulaşmayan artış bildirimi, o dönem için sonuç doğurmayabilir; aynı şekilde ödeme gecikmesine dayalı ihtarların da tebliğ tarihi hesabın başlangıcını belirler. Noter yoluyla gönderilen ihtarnamelerde tebliğ şerhi mutlaka alınmalı, taşınmazda oturanın değişmesi hâlinde bildirim muhatabı yeniden kontrol edilmelidir. Adres kaydı güncel değilse, bildirim gecikmesi doğrudan hak kaybına dönüşebilir.
Kira Tespiti Davasında Delil
- Sözleşme ve varsa ek protokollerin tamamı sunulur.
- Dönem dönem ödenen bedelleri gösteren banka dökümü hazırlanır.
- Taşınmazın konumu, yaşı, alanı ve durumu belgelenir.
- Çevredeki benzer taşınmazlara ilişkin ilan ve sözleşme örnekleri toplanır.
- Keşif ve bilirkişi incelemesi için taşınmaza erişim planlanır.
Ödeme Kayıtlarını Delile Dönüştürmek
Kira ödemelerinde açıklama alanının doğru kullanılması, sonradan çıkacak pek çok tartışmayı baştan bitirir. Her ödemede ilgili ay ve yıl yazılmalı, elden ödeme yapılmışsa imzalı makbuz alınmalıdır. Eksik veya farklı tutarda yapılan ödemeler, karşı taraf açısından "zımnen kabul" iddiasının; hiç ödenmeyen aylar ise tahliye talebinin dayanağı hâline gelebilir. Aidat, yakıt ve ortak gider kalemleri kira bedelinden ayrı izlendiğinde hesap tartışması sadeleşir.
Buradaki açıklamalar genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşme hükümleri, taşınmazın niteliği ve bildirimlerin ulaşma biçimi sonucu etkileyebileceğinden, artış veya tahliye adımı atılmadan önce dosyaya özgü değerlendirme alınması yerinde olur.