Paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınmazlarda ortaklığın giderilmesi, taraflar arasında yıllara yayılan bir gerilimin sonunda gündeme gelir. Dava yolu açık olmakla birlikte, taşınmaz uyuşmazlıklarında dava şartı olarak öngörülen arabuluculuk aşaması atlandığında dilekçe esasa girmeden usulden döner. Bu nedenle takvim, davadan değil arabuluculuk başvurusundan başlatılmalıdır.
Arabuluculuğun Bu Davada Anlamı
Ortaklığın giderilmesinde çoğu zaman taraflar taşınmazın satılmasını değil, kimin hangi bölümü alacağını tartışır. Arabuluculuk masası tam da bu noktada işlevlidir: mahkemenin kural olarak yöneleceği satış yerine, aynen taksim veya bedel farkı ödeyerek devralma gibi çözümler burada serbestçe kurgulanabilir. Anlaşma belgesi, şartları sağladığında icra edilebilirlik kazanır; bu da yıllar sürecek bir satış sürecinin önüne geçer.
Masaya Oturmadan Önce Hazırlanacaklar
- Güncel tapu kaydı ve varsa şerh, beyan ve irtifak bilgileri
- Taşınmazın imar durumu ve fiilen kullanılabilir bölümlerine ilişkin bilgi
- Payların oranı ile miras yoluyla gelen paylarda mirasçılık belgesi
- Taşınmaz üzerindeki muhdesat, yapı ve dikili ürünlerin kime ait olduğuna dair belgeler
- Değer konusunda taraflara ortak zemin sunacak bağımsız değerleme raporu
Süreyi Kaybettiren Tipik Hatalar
Birincisi, tüm paydaşların sürece dahil edilmemesidir; ortaklığın giderilmesi tüm paydaşları bağladığından eksik taraf hem arabuluculukta hem davada sorun doğurur. İkincisi, elbirliği mülkiyetinde paydaşlık ilişkisinin önce çözülmesi gerektiğinin gözden kaçırılmasıdır. Üçüncüsü, arabuluculuk son tutanağının düzenlenmesinden sonra dava açmak için tanınan sürenin akılda tutulmamasıdır; bu pencere kaçırıldığında süreç en baştan tekrarlanır.
Anlaşma Sağlanamazsa Takvim Nasıl Kurulur
- Son tutanak tarihi esas alınarak dava açma penceresi takvime işlenir.
- Dava dilekçesinde aynen taksim talebi, satış talebinden önce ve gerekçeli biçimde kurulur.
- Keşif ve bilirkişi incelemesi için dosyaya sunulacak teknik belgeler önceden derlenir.
- Satışa gidilmesi ihtimaline karşı satış memurluğu aşamasının maliyeti önceden hesaplanır.
Kapanış
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Taşınmazın imar durumu, paydaş sayısı ve mirasçılık ilişkisi izlenecek yolu esaslı biçimde değiştirir; başvuru öncesinde tapu ve imar kayıtlarınızla birlikte hukuki değerlendirme almanız tavsiye edilir.