Taşınmaz uyuşmazlıklarında arabuluculuk masası, çoğu zaman dosyanın ilk sınavıdır. Buradaki hazırlık yalnızca müzakere değil; iddianın belgeyle ne ölçüde desteklendiğinin de göstergesidir. Bu rehber, tapu iptali ve tescil talebinde arabuluculuk aşamasına girilirken yapılması gereken ispat hazırlığını ele alır.
Kapsam Tartışmasını Baştan Netleştirmek
Taşınmazın devri veya ayni hak tesisine ilişkin uyuşmazlıklar bakımından dava şartı arabuluculuk düzenlemesi getirilmiş olmakla birlikte, tapu iptali ve tescil talebinin bu kapsamda olup olmadığı uygulamada tartışılmaktadır. Bu belirsizlik nedeniyle, dava açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurmak çoğu dosyada koruyucu bir tercihtir. Aksi hâlde, esasa hiç girilmeden usulden ret riski doğar.
Masaya Getirilecek Kayıtlar
- Tapu kayıt örneği ve akit tablosu
- Satış bedelinin ödendiğini gösteren banka kayıtları
- Taşınmazın değerine ilişkin güncel belgeler
- Zilyetliği ve kullanımı gösteren kayıtlar
- Kat mülkiyeti ilişkisi varsa 634 sayılı Kanun kapsamındaki yönetim belgeleri
Muvazaa İddiasında Delil Sorunu
Görünürdeki işlemin tarafların gerçek iradesini yansıtmadığı ileri sürüldüğünde, iddiayı destekleyecek belgelerin baştan toplanması gerekir. Bedelin hiç ödenmemiş olması, taşınmazın kullanımının devam etmesi ve aile içi ilişkilerin yapısı gibi unsurlar birlikte değerlendirilir. TMK ve TBK çerçevesindeki bu tartışmada, senetle ispat kuralı nedeniyle tanık beyanının tek başına yeterli görülmeyebileceği unutulmamalıdır.
Anlaşma Belgesinin Kendisi de Bir İspat Aracıdır
Arabuluculuk sonunda varılan mutabakat yazılırken, taşınmazın ada parsel bilgisi, devir şekli, bedel ve masraf paylaşımı açıkça belirtilmelidir. Belirsiz yazılan bir metin, ileride yeni bir uyuşmazlığın kaynağı olur. Anlaşmanın icra edilebilirliği bakımından gerekli şerhlerin alınması da bu aşamada planlanmalıdır.
Anlaşma Sağlanamazsa
- Son tutanak eksiksiz biçimde temin edilir.
- Dava dilekçesi, tutanak tarihi esas alınarak hazırlanır.
- Deliller dilekçe ekinde listelenerek sunulur.
- Gerekiyorsa tedbir talebi aynı anda ileri sürülür.
- Keşif ve bilirkişi aşaması için hazırlık baştan yapılır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Taşınmazın hukuki durumu ve tarafların ilişkisi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, süreç boyunca hukuki destek alınması önerilir.