Elektronik ortamda uygulanan haciz, borçlunun çoğu zaman haberi olmadan hesabına düşen bir bloke olarak fark edilir. Bu ani etki, aceleyle yapılan ve çoğu kez yanlış mercie yöneltilen başvurulara yol açar. İİK, icra dairesinin işlemine karşı ayrı, takibin kendisine karşı ayrı yollar öngörür; ikisinin karıştırılması hak kaybının başlıca sebebidir. Bu rehber, e-haciz karşısında izlenecek sırayı netleştirir.
İlk Adım: İşlemin Kimlik Bilgisini Çıkarmak
Blokenin hangi icra dairesinden, hangi dosya numarasıyla ve hangi tarihte konulduğu öğrenilmeden hiçbir başvuru sağlıklı yapılamaz. Banka dekontu ya da hesap ekstresindeki açıklama satırı, dosya bilgisine ulaşmak için ilk kaynaktır. Ardından takip dosyası incelenerek ödeme emrinin tebliğ edilip edilmediği, tebliğ tarihinin ne olduğu tespit edilmelidir.
Takibe İtiraz ile İşleme Şikâyetin Ayrılması
Borcun varlığına veya miktarına karşı çıkılıyorsa gidilecek yol takibe itirazdır ve bu, ödeme emrinin tebliğine bağlı kanuni süre içinde kullanılır. Buna karşılık haczin kanuna aykırı biçimde uygulanması söz konusuysa, icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulur. Yanlış yolun seçilmesi, çoğu zaman doğrusunun süresinin de geçmesine yol açar.
Sık Karşılaşılan Aykırılık Başlıkları
- Haczi caiz olmayan ya da kısmen haczedilebilen alacaklara tam bloke konulması
- Aynı borç için birden çok hesapta toplam borcu aşan tutarda bloke tutulması
- Ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmeden haciz aşamasına geçilmesi
- Kaldırma kararı verildiği hâlde blokenin makul sürede çözülmemesi
Fazla Blokenin Çözülmesi İçin İzlenecek Sıra
Öncelikle icra dairesine yazılı talep sunulmalı, talebin kaydı ve tarihi alınmalıdır. Talep karşılanmazsa icra mahkemesine başvurulur. Yazılı talep aşamasının atlanması, dosyada hangi tarihte neyin istendiğini gösteren belge bırakmadığı için sonraki aşamada aleyhe sonuç doğurabilir. Üçüncü kişiye ait bir hesap söz konusuysa istihkak tartışması ayrı bir başlık olarak kurulmalıdır.
Alacaklı Tarafın Usul Disiplini
Haczin ayakta kalması, takibin usulüne uygun ilerlemesine bağlıdır. Tebligatın doğru adrese ve doğru biçimde yapılması, dosyanın işlemsiz bırakılmaması ve hacizlerin süresi içinde yenilenmesi, sonradan işlemin iptaliyle karşılaşmamak için gereklidir. Bu takip, tek bir dosya çizelgesi üzerinden yürütüldüğünde gözden kaçan tarih kalmaz.
İcra dosyalarında sonucu tebligat ve süre kayıtları belirlediğinden, burada anlatılan çerçeve genel bilgi niteliğindedir; bloke ile karşılaşıldığında dosya örneği alınarak hukuki değerlendirme yapılması önerilir.