İcra takibinin haciz aşamasına geçmesiyle birlikte tarafların elindeki en önemli araç, resmî kayıtlardır. Borçlu açısından mal beyanı bir savunma metni değil, yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesidir; alacaklı açısından ise bu beyan, sonraki adımların yol haritasını oluşturur. Aşağıdaki çerçeve İİK ve HMK ekseninde ispat düzenine odaklanır.
Mal Beyanı Neden Dikkatle Hazırlanır
Beyanın eksik veya gerçeğe aykırı verilmesi, borcun kendisinden bağımsız sonuçlar doğurabilir. Beyan hazırlanırken taşınır ve taşınmazlar, üçüncü kişilerdeki alacaklar, banka hesapları ve düzenli gelir kalemleri ayrı başlıklar hâlinde yazılmalı; her kalemin yanına dayandığı kayıt eklenmelidir. Beyanın tarihi ve sunum şekli de ayrıca not edilmelidir.
Kayıt Sorgularını Delile Dönüştürmek
- Tapu kayıtları ve varsa üzerindeki takyidatların dökümü
- Trafik tescil kayıtları ile rehin ve haciz şerhleri
- Banka hesaplarına ilişkin bakiye ve hareket bilgileri
- Ücret ve emekli aylığı bilgileri ile kesinti oranlarına ilişkin yazılar
- Şirket ortaklığı ve pay durumuna ilişkin ticaret sicil kayıtları
Muvazaa İddiasında Kurgu
Malvarlığının takipten kısa süre önce devredildiği iddiası ileri sürülecekse, devir tarihi ile takip tarihi arasındaki ilişkinin yanı sıra bedelin gerçekten ödenip ödenmediği de gösterilmelidir. Bedelin banka kanalıyla ödendiğine ilişkin kayıt bulunmaması, akrabalık ilişkisi ve devir sonrası kullanımın devam etmesi gibi unsurlar birlikte değerlendirilir. Bu iddia hazırlanırken tek bir olguya değil, olgular zincirine dayanılması gerekir.
Haczedilmezlik ve İstihkak Hattı
Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu ya da haczedilemez nitelikte olduğu ileri sürülüyorsa, iddianın dayanağı hacizden hemen sonra ortaya konmalıdır. Faturanın kim adına düzenlendiği, malın hangi adreste bulunduğu ve kullanım amacının ne olduğu bu aşamada belirleyici olur. Geç sunulan belgeler çoğunlukla değerlendirme dışında kalır.
Taksitle Ödeme mi, Süreci Sürdürmek mi?
Borçlu tarafın taksitle ödeme önerisi ile alacaklının haciz sürecini sürdürme tercihi arasındaki denge, malvarlığının gerçek durumuna bağlıdır. Kayıtlarda tahsile elverişli bir kalem görünmüyorsa, uzun süren bir haciz süreci masrafı büyütebilir. Buna karşılık ödeme teklifinin kabulü, bazı hâllerde başlatılmış işlemlerin sonuçlarını etkileyeceğinden metnin dikkatle kurulması gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü ve dosyadaki işlem geçmişi sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyaya özgü hukuki destek alınması uygun olur.