İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya tanınan hızlı bir yoldur. Bu hızın karşılığı, borçluya tanınan kısa ama etkili bir savunma penceresidir: ödeme emrine 7 gün içinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. İİK sistemi içinde bu tarih, dosyanın seyrini belirleyen tek kritik nokta hâline gelir.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
İtiraz süresi ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren işler. Bu nedenle ilk yapılacak iş, tebliğ tarihini tebligat zarfı veya mazbatası üzerinden kesin olarak saptamaktır. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine yapılır. Borcun tamamına, bir kısmına, faize veya imzaya itiraz edilebilir; hangisine itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. Özellikle imzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmezse yapılmamış sayılır ve senedin altındaki imza kabul edilmiş kabul edilir.
Yetkiye İtiraz Ayrı Bir Başlıktır
- Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı düşünülüyorsa, yetki itirazı da aynı yedi günlük süre içinde ileri sürülmelidir
- Yetki itirazı yapılırken hangi icra dairesinin yetkili olduğu gösterilmelidir
- Yetki itirazı esasa ilişkin itirazla birlikte yapılabilir
- Süresinde ileri sürülmeyen yetki itirazı sonradan dinlenmez
İtirazın Kaldırılması mı, İptali mi?
Borçlu itiraz ettiğinde takip durur ve top alacaklıya geçer. Burada iki ayrı yol vardır ve karıştırılmaları ciddi zaman kaybına yol açar:
- İtirazın kaldırılması: Alacak, kanunda sayılan nitelikteki belgelere dayanıyorsa icra mahkemesine başvurulur. Bu yol daha hızlıdır ancak inceleme belge ile sınırlıdır.
- İtirazın iptali: Genel mahkemede açılan bir davadır. Her türlü delille ispat mümkündür, buna karşılık yargılama daha uzun sürer.
İki yolun da başvuru süreleri sınırlıdır ve itirazın alacaklıya bildirildiği tarihten işler. Bu tarih takip edilmezse, alacak var olsa bile takip düşer ve yeniden başlamak gerekir. Hak düşürücü süre riski icra dosyalarında en somut biçimde burada ortaya çıkar.
Takvimi Kurmanın Pratik Yolu
Dosya açılır açılmaz dört tarih tek yere yazılmalıdır: tebliğ tarihi, itirazın son günü, itirazın öğrenildiği tarih ve kaldırma veya iptal için son gün. HMK'nın süre hesabına ilişkin genel kuralları uyarınca sürenin son gününün resmî tatile gelmesi hâlinde takip eden ilk iş gününün esas alınacağı da not edilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirmedir; takibin dayanağı belge ve borç ilişkisinin niteliği izlenecek yolu değiştirdiğinden, yedi günlük süre içinde bir hukukçuya danışılması önemle önerilir.