İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol sunar; buna karşılık borçlunun basit bir itirazıyla durabilen kırılgan bir yapıdadır. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde e-haciz uygulanan dosyalarda delil kurgusunu ve takibin sürdürülüp sürdürülmeyeceğine ilişkin kararı ele alır.
İlamsız Takibin Zayıf Karnı: Belgesiz Alacak
Takip talebinde alacağın dayanağı gösterilmiş olsa da, itiraz hâlinde asıl mesele bu dayanağın nitelikli bir belgeye dönüşüp dönüşmediğidir. Sözlü mutabakata, tek taraflı hesap ekstresine veya karşı tarafın imzasını taşımayan çıktılara dayanan takipler, itirazın kaldırılması yolunda beklenen sonucu vermeyebilir. Bu nedenle takip başlatılmadan önce belge envanteri çıkarılmalıdır.
E-Haciz Uygulandığında Kayda Geçirilmesi Gerekenler
- Haciz tarihleri ve hangi kuruma hangi müzekkerenin gönderildiği
- Bloke edilen tutar ile takip dosyasındaki güncel borç arasındaki fark
- Maaş, sosyal yardım veya benzeri nitelikteki ödemelere ilişkin hesap hareketleri
- Üçüncü kişilere gönderilen haciz ihbarnamelerine verilen yanıtlar
İtirazın İptali mi Kaldırılması mı
Borca itiraz edildiğinde alacaklının önünde iki ayrı yol bulunur. Elinde imzası inkâr edilmeyen ya da resmî nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılması istenebilir; belge bu niteliği taşımıyorsa genel mahkemede itirazın iptali davası daha uygun olur. Yolun yanlış seçilmesi zaman kaybının yanında ek masraf ve tazminat riski doğurabilir.
Haczedilemezlik ve Aşkın Haciz Şikâyeti
Borçlu açısından e-haciz her zaman kabullenilmesi gereken bir sonuç değildir. Kanunen haczedilemeyen değerler üzerinde işlem yapılmışsa veya borcu aşan tutarda bloke konulmuşsa icra mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelir. Bu başvurunun etkili olması, hesabın hangi kalemden beslendiğini gösteren kurum yazıları ve dökümlerle mümkündür.
Taksitlendirme, Vazgeçme ve Dava Kararı
Takibin sürdürülmesi kararı, alacağın tutarı kadar tahsil kabiliyetine de bağlıdır. Borçlunun mal varlığı araştırması sonuçsuz kalmışsa, uzun ve masraflı bir yargılama yerine yapılandırılmış bir ödeme protokolü daha gerçekçi olabilir. Böyle bir protokolde ödeme takvimi, temerrüt sonucu ve dosyanın hangi aşamada kapatılacağı açıkça yazılmalıdır.
Yukarıdakiler genel bilgilendirme niteliğindedir. İcra dosyalarında süreler kısadır ve usul tercihleri sonucu belirler; işlem yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz uygun olacaktır.