İcra takibinde borçlunun elindeki en etkili araç, süresinde yapılan itirazdır. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte itiraz, takibi kendiliğinden durdurma gücü taşıdığı için süresi kaçırıldığında geri kazanılması güç bir konum kaybedilir. Uygulamada en sık görülen hata, ödeme emrinin tebliğ tarihinin not edilmemesi ve itirazın kapsamının eksik yazılmasıdır.
Süre tebliğ tarihiyle başlar
Genel haciz yoluyla yapılan ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür. Kambiyo senetlerine özgü takiplerde ise itiraz süresi daha kısadır ve itiraz kural olarak icra mahkemesine yöneltilir. Bu nedenle eldeki belgenin hangi takip türüne ait olduğu, süre hesabından önce belirlenmelidir. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa, öğrenme tarihini gösteren kayıtlar saklanmalıdır.
İtirazın kapsamı eksiksiz yazılmalıdır
- Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça belirtilmelidir.
- İmza borçluya ait değilse imzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmalıdır.
- Yetkiye itiraz edilecekse hangi icra dairesinin yetkili olduğu gösterilmelidir.
- Faiz oranına veya işleyiş tarihine itiraz varsa bu da ayrı kalem olarak yazılmalıdır.
- Zamanaşımı ileri sürülecekse dayanağı belirtilmelidir.
İtirazdan sonra hangi yollar açılır?
Takip duran alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre iki yoldan birine yönelir. Yazılı belgeye dayanıyorsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu talep için altı aylık süre öngörülmüştür. Genel mahkemede itirazın iptali davası açacaksa bir yıllık süre işler. Borçlu açısından bu ayrım önemlidir, çünkü belgenin niteliği tartışması dosyanın seyrini belirler.
Delil eksikliğinin tipik faturası
- Elden yapılan ödemeler makbuzsuz kaldığında ödeme savunması ispatlanamaz.
- Açıklamasız banka transferlerinin hangi borca mahsup edildiği tartışmalı hâle gelir.
- Sözleşme metni bulunmadığında faiz ve vade iddiaları karşılanamaz.
- İmza itirazı süresinde açıkça yapılmazsa sonradan ileri sürülmesi mümkün olmaz.
İtiraz sonrasında takip edilecekler
İtirazın icra dairesine ulaştığına dair kaydın alınması ve takibin durduğunun dosya üzerinden teyit edilmesi gerekir. Uygulanmış hacizler varsa kaldırılmaları ayrıca talep edilir. Alacaklının açacağı dava için süreler işlediğinden borçlu da bu takvimi izlemeli, savunmasına dayanak olacak belgeleri dava açılmasını beklemeden derlemelidir; sonradan toplanan belgeler çoğu zaman eksik kalır.
Uyarı
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; takip türü, dayanak belge ve tebligatın usulü sonucu değiştirir. Süre çok kısa olduğundan ödeme emri elinize ulaştığı gün hukuki değerlendirme alınması önerilir.