Bir hesabın aniden işlem yapılamaz hâle gelmesi, çoğu kişi için sürecin ilk ve tek görünen kısmıdır. Oysa MASAK kaynaklı bloke uygulamalarında asıl belirleyici aşama, arka planda yürüyen savcılık sürecidir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim mekanizması, 5411 sayılı Kanun çerçevesindeki bankacılık yükümlülükleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin SPK düzenlemeleri bir araya geldiğinde, hesap sahibinin kendisini açıklama yükü ağırlaşır.
Blokenin Kaynağını Doğru Teşhis Etmek
Her işlem kısıtı aynı hukuki temele dayanmaz. Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıt, idari nitelikte bir tedbir ve soruşturma kapsamında verilen bir karar birbirinden farklı sonuçlar doğurur ve farklı mercilere başvurulmasını gerektirir. Bu nedenle ilk adım, kısıtın hangi karara dayandığını yazılı olarak öğrenmektir. Şubeden alınan sözlü bilgi, sonraki aşamada hiçbir ispat değeri taşımaz.
Paranın Hikâyesini Anlatabilmek
Bu tür dosyalarda delil eksikliği, çoğunlukla hesaba giren tutarın kaynağının belgelenememesinden doğar. Savunmanın gücü, anlatımın tutarlılığından değil, her hareketin bir belgeye bağlanabilmesinden gelir:
- Satış, hizmet veya borç ilişkisine dayanan sözleşme, fatura ya da yazışma
- Karşı tarafın kimliği ve ilişkinin ticari gerçekliğini gösteren kayıtlar
- Kripto varlık alım satımında platform üzerinden alınan işlem dökümü ve cüzdan adresi eşleşmesi
- Nakit girişlerde kaynağı gösteren tapu, araç satış belgesi veya banka çıkışı
- Aracı olarak kullanılan hesaplarda, aktarımın sebebini gösteren talimat ve mesajlaşma
İfade Aşamasının Belirleyiciliği
Savcılık aşamasında verilen ilk ifade, dosyanın çerçevesini büyük ölçüde çizer. Hatırlanmayan bir tarihi tahminle söylemek veya bir kişiyi eksik tanımlamak, sonradan belgeyle düzeltilse bile çelişki tartışması doğurur. Belgeye dayanmayan konularda "kayıtlarımı inceleyip beyanda bulunacağım" demek, sonradan geri alınamayacak bir beyanda bulunmaktan daha güvenlidir. TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamayı düzenleyen 282. maddesi bakımından, kişinin paranın kaynağını bilip bilmediği tartışması belirleyici olduğundan, iyi niyetin somut verilerle desteklenmesi gerekir.
Blokenin Kaldırılmasına Yönelik Talebin Kurgusu
- Kısıtın dayanağı ve kapsamı yazılı olarak tespit edilir.
- Hesabın tamamı yerine, incelemeye konu tutarla ilişkisi bulunmayan bakiye ayrıştırılarak gösterilir.
- Belge dosyası, işlem tarihine göre sıralanmış ve her belgenin hangi hareketi açıkladığı not düşülmüş biçimde sunulur.
- Ölçülülük vurgusu yapılır: geçim, maaş ve zorunlu ödemelere ilişkin somut sonuçlar açıklanır.
- Talep reddedilirse itiraz yolunun süresi ve mercii önceden planlanmış olur.
Aktarılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Bloke uygulamalarında dayanak ve başvurulacak merci dosyadan dosyaya değiştiği için, kendi durumunuza ilişkin belgelerle birlikte hukuki destek almanız uygun olur.