Ödeme emri eline ulaşan kişinin karşılaştığı en büyük risk, itirazın içeriğinden çok itirazın hiç yapılmamasıdır. İİK ve HMK çerçevesinde borçlunun elinde birden fazla araç bulunur; ancak bunların her biri farklı süreye, farklı mercie ve farklı ispat düzenine tabidir. Yanlış aracı seçmek, hakkın kendisini tartışmaya bile açamadan sonuç doğurur.
İtiraz, Şikâyet ve Menfi Tespit Ayrımı
Borca veya imzaya yönelik bir karşı çıkış itirazdır ve icra dairesine yöneltilir. Takibin usulüne, memur işlemine veya haczin kapsamına yönelik karşı çıkış ise şikâyettir ve icra mahkemesine yapılır. Borcun hiç doğmadığı veya sona erdiği iddiası, tehdit altındaki bir takip yokken bile menfi tespit yoluyla ileri sürülebilir. Üç yolun karıştırılması, uygulamada en sık görülen hak kaybı sebebidir.
İtiraz Dilekçesinde Neye Dikkat Edilir
- Borcun tamamına mı, bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır.
- Kısmi itirazda kabul edilen tutar rakamla belirtilmezse itiraz sonuç doğurmayabilir.
- İmzaya itiraz ediliyorsa bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir.
- Yetkiye itiraz edilecekse, yetkili icra dairesi de gösterilmelidir.
- Faiz oranına veya işleyiş biçimine itiraz varsa ayrı başlıkta ele alınmalıdır.
Belge Düzeninin Kurulması
- Takip dayanağı belgenin tam örneği dosyadan alınır ve incelenir.
- Yapılan tüm ödemeler tarih ve tutarla listelenir; dekontlar eşleştirilir.
- Taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi varsa mutabakat yazışmaları eklenir.
- Zamanaşımı ihtimali varsa son işlem tarihi belirlenir.
- Haciz gelmişse haczedilemezlik kapsamındaki kalemler ayrı dosyada toplanır.
Haciz Aşamasındaki Koruyucu Haklar
Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olan bazı mallar ile ücretin belirli bir bölümü, kanunda öngörülen sınırlar dahilinde koruma altındadır. Bu koruma kendiliğinden işlemez; süresi içinde ileri sürülmesi gerekir. Maaş haczinde birden fazla takibin sıraya girmesi, ev eşyasının niteliği ve üçüncü kişiye ait malların istihkak yoluyla ayrılması, uygulamada en çok ihmal edilen başlıklardır.
Ödeme Anlaşması ile Yargı Yolu Arasında Seçim
Alacaklıyla yapılacak taksit anlaşması, haczin ilerlemesini durdurabildiği için pratik bir çözümdür. Ancak bu anlaşma borcun kabulü sonucunu doğurabileceğinden, borcun varlığı ciddi biçimde tartışmalıysa önce itiraz yolunun kullanılması, müzakerenin sonrasında yürütülmesi daha güvenlidir. Anlaşma yapılacaksa kapsamı, ferileri ve ihlali halindeki sonuç yazılı olmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme sunar; takibin türü, dayanağı ve size ulaşma biçimi izlenecek yolu değiştirir. Ödeme emrinde yazılı süreler kısa olduğundan, belge toplamayı beklemeden bir hukukçuya danışmanız önerilir.