Maaşına haciz konulduğunu bordrosundan öğrenen borçlunun en sık yaptığı hata, itirazını yanlış mercie yöneltmektir. İcra takibinde itiraz, şikâyet ve dava birbirinden ayrı kurumlardır; her birinin muhatabı ve süresi farklıdır.
Üç Farklı Yol, Üç Farklı Muhatap
- Ödeme emrine itiraz: Borcun kendisine karşı çıkılıyorsa itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır ve takip durur. Bu itiraz mahkemeye yapılmaz.
- Haciz işlemine şikâyet: Takip kesinleşmiş ancak haciz usulsüz veya kanuna aykırı uygulanmışsa muhatap icra hukuk mahkemesidir.
- İtirazın iptali veya kaldırılması: Alacaklının başvuracağı bu yollardan biri genel mahkemeye, diğeri icra hukuk mahkemesine aittir ve elindeki belgenin niteliğine göre seçilir.
Maaş Haczinin Kendine Özgü Sınırı
İİK, maaş ve ücretlerin tamamının haczedilmesine izin vermez; kesintinin dörtte birden az olmaması kuralı ile borçlunun ve ailesinin geçimi arasında bir denge kurulur. Bu sınırın aşıldığı, birden çok dosyadan aynı anda kesinti yapıldığı ya da haczedilemeyecek bir ödemeye el atıldığı hâllerde başvurulacak yol şikâyettir. Nafaka alacakları bu sıralamada ayrı bir konumdadır ve diğer alacaklardan önce karşılanır.
Şikâyette Süre Tuzağı
Şikâyet, kural olarak öğrenmeden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir. Buna karşılık kamu düzenine aykırılık veya bir hakkın süresiz olarak ihlali niteliğindeki hâllerde süre aranmayabilir. Uygulamada borçlular, bordroda kesintiyi gördükleri ay yerine haciz yazısının işverene ulaştığı tarihi esas alarak süreyi yanlış hesaplamaktadır. Bu nedenle işverenden haciz müzekkeresinin tarihi yazılı olarak istenmelidir.
İşverenin Sorumluluğu Gözden Kaçmasın
- Haciz müzekkeresine rağmen kesinti yapmayan işveren, alacaklıya karşı kendi sorumluluğuyla karşılaşabilir.
- Borçlunun işten ayrılması hâlinde durumun icra dairesine bildirilmesi gerekir.
- Kıdem ve ihbar tazminatı gibi ödemelerin haciz karşısındaki durumu, maaştan farklı değerlendirilir.
Ödeme Planı Bir Seçenek midir?
Şikâyet yolu açıkken bile, dosya borcunun taksitlendirilmesi borçlu açısından değerlendirilmeye değer bir seçenektir. Ancak taksit talebinin kabulü, usulsüz hacze yönelik şikâyet hakkından zımnen vazgeçme olarak yorumlanabileceğinden, iki adımın sırası dikkatle kurulmalıdır.
Bu yazı icra takiplerindeki genel usul mantığını özetler. Dosyanızdaki takibin türü ve aşaması sonucu değiştireceğinden, kısa şikâyet süreleri işlemeye başlamadan hukuki destek almanız önerilir.