Konkordato, borçlunun iyi niyetini sözle değil belgeyle gösterdiği bir süreçtir. İİK ve HMK ekseninde yürüyen bu yolda mahkemenin baktığı temel soru sabittir: sunulan proje gerçekçi mi ve alacaklıların menfaati korunuyor mu. Bu sorunun yanıtı, dosyaya konulan finansal belgelerin niteliğine bağlıdır. Aşağıda hem borçlunun haklarını hem de belge eksikliğinin doğurduğu riski ele alıyoruz.
Geçici Mühletten Kesin Mühlete Geçişin Belirleyicisi
Geçici mühlet, borçluya nefes aldıran bir ara aşamadır; kalıcı koruma ise ancak projenin başarı ihtimalinin ortaya konmasıyla gelir. Bu aşamada görevlendirilen komiserin raporu ile borçlunun sunduğu mali tablolar arasındaki tutarlılık, kararın yönünü tayin eder. Ara bilanço ile ticari defter kayıtları arasında açıklanamayan fark bulunması, projenin ciddiyetine yönelik en güçlü itiraz sebeplerinden biridir.
Dosyada Bulunması Beklenen Kayıtlar
- Güncel ara bilanço, gelir tablosu ve nakit akış öngörüsü
- Alacaklıları, tutarları ve teminat durumunu gösteren ayrıntılı liste
- Malvarlığı envanteri ile taşınmaz ve araç kayıtları
- Ödeme teklifinin nasıl finanse edileceğini gösteren belgeler
- Bağımsız denetimden geçmiş raporlar ile makul güveni destekleyen değerlendirmeler
Borçlunun Elindeki Haklar
Mühlet süresince borçlu aleyhine yeni takip yapılamaması, başlamış takiplerin durması ve muhafaza tedbirlerinin uygulanamaması, sürecin borçluya sağladığı temel korumadır. Buna karşılık koruma sınırsız değildir: borçlu, komiserin denetimi altında işlerini yürütür ve belirli işlemler için mahkemenin izni aranır. İzinsiz yapılan devir veya rehin işlemleri, hem geçersizlik hem de mühletin kaldırılması riskini birlikte doğurur.
Delil Eksikliğinin Somut Sonucu
Alacaklı itirazlarının çoğu, projenin dayandığı varsayımların belgesiz olmasına yöneliktir. Örneğin gelecekteki satış artışına dayanan bir ödeme planı, sipariş sözleşmeleri veya sözleşme öngörüleriyle desteklenmiyorsa temenniden ibaret sayılır. Aynı şekilde üçüncü kişinin sağlayacağı kaynağa dayanan tekliflerde, o kişinin ödeme gücünü gösteren belge yoksa teklif inandırıcılığını yitirir.
Süreci Yönetirken
- Belgeleri tek bir tarihe göre kesitleyin; farklı tarihli tablolar çelişki üretir.
- Alacaklı listesini itiraz ihtimaline göre gruplayıp her grup için ayrı savunma hazırlayın.
- Komiser taleplerini yazılı olarak ve süresinde karşılayın; gecikmeler rapora yansır.
- İzne tabi işlemler için başvuruyu işlem yapılmadan önce tamamlayın.
- Mühletin kaldırılması ihtimaline karşı alternatif yapılandırma seçeneklerini önceden değerlendirin.
Konkordato dosyaları işletmenin sektörüne, borç yapısına ve alacaklı bileşimine göre çok farklı seyredebilir. Buradaki anlatım genel bir yol haritasıdır; karar aşamasında mali müşavir ve hukukçu değerlendirmesinin birlikte alınması yerinde olur.