Konkordato talep edilmiş bir borçlu bakımından en çok karışıklık yaratan konulardan biri, devam eden maaş hacizlerinin akıbetidir. İİK ve HMK ekseninde ilerleyen bu dosyalarda mühlet kararının kapsamı ile haczin sınırları ayrı ayrı incelenmeli; itiraz doğru mercie ve doğru süre içinde yöneltilmelidir.
Mühletin Hacizlere Etkisi
Geçici veya kesin mühlet kararı verildiğinde, kural olarak borçluya karşı yeni takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Bununla birlikte kanun bazı alacaklar için istisna öngörmüştür; özellikle rehinli alacaklar ve nafaka gibi alacaklar bakımından rejim farklıdır. Mühlet kararının ilan ve tebliğ tarihi, hangi işlemin kararın öncesinde hangisinin sonrasında yapıldığını belirlediğinden dosyadaki en kritik tarihtir. Mühlete rağmen uygulanmaya devam eden bir haciz kesintisi, esasa değil usule dayalı bir itiraz konusudur.
Maaş Haczinde Sınır ve Nafaka İstisnası
Maaş ve ücretlerin tamamı haczedilemez; kanun kısmi hacze izin verirken haczolunacak miktarın belirli bir orandan az olamayacağını da düzenlemiştir. Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar icra müdürlüğünce takdir edilir. Nafaka alacakları bu sınırlamanın dışında tutulmuştur. Uygulamada sık görülen hata, işverenin birden fazla haciz müzekkeresini sıra gözetmeden aynı anda uygulaması ve kesinti oranının kanuni sınırı aşmasıdır; bu, doğrudan şikâyet konusudur.
Şikâyet: Yedi Gün ve Süresiz Şikâyet Hâlleri
İcra dairesinin işlemine karşı şikâyet, kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır. Buna karşılık bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde şikâyet süreye bağlı değildir; kamu düzenine aykırı işlemler de her zaman şikâyet konusu edilebilir. Maaş haczinde kanuni sınırın aşılması bu ikinci grupta değerlendirilebilecek nitelikte olduğundan, süre geçmiş olsa da başvuru imkânı tartışılabilir.
Görevli Mahkemeler Nasıl Ayrılır
- Haciz işleminin usulüne ilişkin şikâyetler icra mahkemesine yapılır
- Konkordato talebi ve mühlet kararları asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır
- Konkordato bakımından yetki, borçlunun muamele merkezine göre belirlenir
- Alacağın esasına ilişkin uyuşmazlıklar genel hükümlere göre ayrı davada görülür
- İşverenin kesintiyi hiç yapmaması hâlinde sorumluluğu ayrıca gündeme gelir
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Mühletin türü, alacağın niteliği ve haciz müzekkeresinin tarihi sonucu değiştirebileceğinden, maaşınızdan yapılan kesintiyi fark ettiğiniz anda icra dosyasının bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.