İcra takibinde borçlunun en dar alana sıkıştığı aşama satıştır. Haciz konulduktan sonra çoğu borçlu "nasılsa satış uzun sürer" diyerek bekler; oysa İİK'nın satış düzeni ve HMK'nın tamamlayıcı usul kuralları, bu aşamada kullanılmayan hakların çoğunu sonradan geri getirmez. Bu rehber, satış sürecinde borçlunun elindeki araçları ve bunların zaman sınırlarını ele alır.
Satış öncesi: kıymet takdiri belirleyicidir
Taşınır ya da taşınmazın satış bedelini fiilen belirleyen şey, kıymet takdiri raporudur. Raporun düşük belirlenmesi, borcun ödenmesine rağmen malın elden çıkmasına yol açabilir. Rapora karşı başvuru yolu ayrı ve sınırlı bir süreye tabidir; bu aşama geçildikten sonra aynı itirazlar satış aşamasında dinlenmez. Bu nedenle borçlunun ilk kontrol noktası satış ilanı değil, kıymet takdirinin tebliğidir.
Borçlunun kullanabileceği başlıca araçlar
- Hacizli malın haczedilmezlik iddiasıyla haciz dışı bırakılmasını isteme
- Kıymet takdirine karşı süresinde başvuru
- Satış ilanının usulüne aykırı tebliğ edildiğini ileri sürme
- Borcun taksitlendirilmesi veya satışın durdurulması yönünde talep
- Üçüncü kişiye ait mal haczedilmişse istihkak sürecinin işletilmesi
İhale sonrası itirazın çerçevesi
- İhalenin feshi talebi, satışa ilişkin usul aykırılıklarına dayandırılır.
- Talep, kanunda öngörülen kısa süre içinde ve yetkili icra mahkemesine yapılır.
- Fesih sebepleri somut olarak gösterilir; genel şikâyet ifadeleri sonuç doğurmaz.
- Talebin reddi hâlinde para cezasına hükmedilebileceği riski önceden değerlendirilir.
Süre kaybının doğurduğu kalıcı sonuç
İcra hukukunda süreler kısa ve çoğunlukla telafisizdir. Tebligatın eski adrese yapılması, ilanların takip edilmemesi veya vekil değişikliğinin bildirilmemesi nedeniyle geçen günler, ihale kesinleştikten sonra ileri sürülemez. Bu sebeple borçlu tarafın dosyayı düzenli aralıklarla incelemesi, satış aşamasında en etkili koruma yöntemidir.
Takip dosyalarında her aşamanın kendi süresi vardır. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; dosyanızdaki tebligat tarihleri üzerinden hukuki destek alınması önerilir.