İlamsız icra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, ödeme emrine karşı kullanılan itiraz hakkıdır. Bu hak son derece kısa bir süreye bağlıdır ve süre geçtiğinde takip kesinleşerek haciz aşamasına geçer. Aşağıda İİK ve HMK ekseninde itiraz takvimi ile yetki tartışması birlikte ele alınıyor.
Ödeme Emrine İtirazın Süresi ve Şekli
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. İtiraz için gerekçe göstermek zorunlu değildir; ancak imzaya itirazın açıkça ve ayrıca belirtilmesi gerekir. Sadece borca itiraz edildiğinde imza ikrar edilmiş sayılır ve sonradan bu savunma ileri sürülemez. Aynı şekilde yetkiye itiraz da esasa itirazla birlikte ve aynı süre içinde yapılmalıdır.
Yetki Tartışması Nerede Çözülür?
Takibin hangi icra dairesinde yürütüleceği, genel yetki kurallarına göre belirlenir. Borçlunun yerleşim yeri esas alınmakla birlikte sözleşmenin ifa yeri gibi seçimlik yetki hâlleri de gündeme gelir. Yetkisiz icra dairesinde başlatılan takipte borçlu süresinde itiraz etmezse yetki itirazı dinlenmez; bu da uzak bir ildeki takibe orada katlanmak anlamına gelir. İtirazda yalnızca yetkisizlik iddia edilmemeli, yetkili sayılan icra dairesi de gösterilmelidir.
Süre Kaçırıldığında Kalan Yollar
- Kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edemeyen borçlu, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde gecikmiş itirazda bulunabilir; engelin varlığı belgelenmelidir.
- Borcun zamanaşımına uğradığı, ödendiği veya ertelendiği gibi hâllerde icra mahkemesinden takibin iptali ya da taliki istenebilir.
- Menfi tespit davası, takip kesinleşmiş olsa da borcun bulunmadığının tespiti için başvurulabilecek ayrı bir yoldur.
Alacaklı Tarafın Takvimi
İtiraz üzerine duran takipte alacaklının önünde iki yol vardır ve her ikisi de süreye bağlıdır. İcra mahkemesinden itirazın kaldırılması, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde; mahkemede itirazın iptali davası ise bir yıl içinde istenmelidir. Bu süreler kaçırıldığında alacak ortadan kalkmaz, ancak mevcut takip düşer ve yeniden takip masrafı ile zaman kaybı doğar.
Kambiyo Takibiyle Karıştırmayın
Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi ve mercii farklıdır; itiraz beş gün içinde ve icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır, üstelik kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Tebliğ edilen belgenin hangi takip türüne ait olduğu, ilk okumada mutlaka doğrulanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Elinize ulaşan ödeme emrindeki tarih ve takip türüne göre atılacak adım değişeceğinden, süre dolmadan bir avukata danışmanız önemlidir.