Kripto varlık işlemlerine dayanan mağduriyetlerde iki farklı "bloke" tablosu vardır ve ikisi taban tabana zıttır. Birinde mağdur, kaybettiği paranın gittiği hesabın dondurulmasını ister; diğerinde ise kendi banka hesabı, kaynağı tartışmalı bir transfer nedeniyle bloke edilmiş kişidir. İki durumun mercii, dayanağı ve zaman baskısı farklıdır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler bu tabloların çerçevesini çizer.
Blokenin Kaynağını Belirleyin
Bir hesap üzerindeki kısıtlama; adli bir kararla, idari bir tedbirle veya bankanın kendi yükümlülükleri kapsamındaki bir uygulamayla doğmuş olabilir. Kaynağı bilinmeden yapılan itirazlar yanlış mercie gider ve süre kaybettirir. Bu nedenle ilk adım, kısıtlamanın hangi dayanağa dayandığının bankadan yazılı olarak sorulmasıdır. Alınacak cevap, izlenecek yolu doğrudan belirler.
Adli Yol
Suç şüphesine dayanan el koyma ve benzeri koruma tedbirleri ceza muhakemesi çerçevesinde uygulanır; bunlara karşı itiraz da aynı çerçevede, hâkimlik önünde ileri sürülür. Mağdur tarafında ise talep, paranın izinin kaybolmadan tespiti ve varlıkların muhafazasıdır; bu nedenle suç duyurusu dilekçesine cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve transfer zaman damgaları eklenmelidir. Şüpheli konumdaki kişi bakımından ise kritik nokta, paranın meşru kaynağını gösteren belgelerin (ekstre, sözleşme, fatura, ticari kayıt) erken sunulmasıdır.
Hukuk Yargısında Paralel Adım
Ceza soruşturmasının sonucunu beklemek, çoğu dosyada varlıkların erimesi anlamına gelir. Alacağın güvence altına alınması için hukuk yargısında ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz talep edilmesi ayrı bir seçenektir. Bu taleplerde yaklaşık ispat aranır ve teminat gündeme gelebilir; ayrıca tedbir kararının ardından esas dava açılması için öngörülen süreye uyulmaması, kararın kendiliğinden ortadan kalkmasına yol açar.
Bloke Kendi Hesabınıza Konduysa
Bu durumda savunmanın ekseni, iddia edilen fiille kişisel bağlantının bulunmadığını göstermektir. Hesabın başkasına kullandırılmadığı, işlemlerin ticari faaliyetle uyumlu olduğu ve karşı tarafla ilişkinin niteliği belgelerle ortaya konulmalıdır. Bu tür dosyalarda TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin 282. maddesi kapsamında değerlendirme yapılabildiğinden, savunmanın erken ve belgeli kurulması önem taşır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; işlemin hacmi, platformun bulunduğu ülke ve blokenin dayanağı sonucu değiştirir. Kısıtlama bildirimini aldığınız anda süreler işlemeye başlayabileceğinden, dosyanızın koşullarına göre gecikmeden hukuki destek almanız yerinde olur.