Banka hesabının veya kripto varlık platformundaki bakiyenin kullanılamaz hâle gelmesi tek bir hukuki işlem değildir. Blokenin kaynağı farklı olduğunda başvurulacak merci, itiraz süresi ve sunulacak belge de değişir; bu ayrım yapılmadan verilen dilekçe çoğu zaman sonuçsuz kalır.
Önce Kaynağı Belirleyin
Uygulamada karşılaşılan başlıca kaynaklar şunlardır: soruşturma kapsamında verilen el koyma kararı, 5549 sayılı Kanun kapsamında yürütülen işlemler, icra dosyasından konulan haciz, bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama ve mağdur şikayetine bağlı olarak gelen tedbir yazısı. Banka şubesinden alınacak yazılı bilgi ile blokenin dayanağı, tarihi ve karar mercii öğrenilmeden strateji kurulamaz.
Adli Kararlara Karşı İtiraz
Soruşturma kapsamında hesaplar üzerine el koyma kararı verilmişse, karara karşı öğrenmeden itibaren yedi gün içinde itiraz edilir. İtiraz, kararı veren mercie sunulur ve merci kararını değiştirmezse dosya itirazı incelemeye yetkili hâkimliğe gönderilir. Dilekçede, hesaba giren paranın kaynağının suç geliriyle ilgisi bulunmadığı; maaş, kira, ticari tahsilat gibi meşru akışlar belgeye bağlanarak gösterilmelidir. TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükümleri kapsamındaki dosyalarda, para akışının kronolojik tablosu tek başına yön değiştirici olabilir.
İdari ve Sözleşmesel Kısıtlamalar
Blokenin kaynağı idari bir işlem ya da bankanın kendi uygulaması ise izlenecek yol farklıdır. İdari nitelikteki işlemlere karşı idari yargı yolu ve dava süresi gündeme gelirken; bankanın sözleşmeye dayalı kısıtlamalarında öncelikle yazılı itiraz, ardından genel hükümlere göre dava yolu değerlendirilir. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler ile SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri, platformun bilgi ve belge talep etme yetkisini etkiler; talep edilen belgelerin makul sürede sunulması çözümü hızlandırır.
Dosya Hazırlığı
- Blokenin dayanağını gösteren banka yazısı veya ekran kaydı
- Hesap hareketleri dökümü ve her giriş için kaynak belgesi
- Kripto işlemlerinde cüzdan adresleri ve platform işlem kayıtları
- Ticari faaliyet varsa fatura, sözleşme ve muhasebe kayıtları
- İtiraz veya dava süresinin işaretlendiği tek bir takvim
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar. Blokenin kaynağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, kısıtlamayı öğrendiğiniz gün kaynağın tespiti ve süre hesabı için hukuki destek alınması gerekir.