Dijital varlıklara ilişkin dolandırıcılık dosyalarında en belirleyici faktör hızdır. Varlıklar cüzdanlar arasında kısa sürede taşınabildiğinden, doğru savcılığa yapılan zamanında bir başvuru ile geç yapılan kapsamlı bir başvuru arasında telafisi güç bir fark oluşur. Aşağıda savcılık süreci ekseninde yetki, tedbir ve süre riski ele alınmaktadır.
Şikayet Nereye Yapılır
Soruşturma, kural olarak suçun işlendiği yer Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yürütülür. Ancak dijital ortamda gerçekleşen fiillerde eylemin yeri, paranın çıktığı hesabın bulunduğu yer ve mağdurun bulunduğu yer farklılaşabilir. Uygulamada mağdurun bulunduğu yer savcılığına yapılan başvuru kabul edilip yetkili yere gönderilebilir; bu gönderme sırasında geçen süre, varlıkların izlenebilirliğini azaltabileceğinden ilk dilekçede acil tedbir talebi ayrıca yazılmalıdır.
Malvarlığına Yönelik Tedbirlerin Zamanlaması
Şüpheli hesaplara ve varlıklara yönelik koruma tedbirleri, CMK'daki koşullar çerçevesinde ve gecikmeksizin talep edilmelidir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim yükümlülükleri ile 5411 sayılı Kanuna tabi kuruluşların kayıtları, para akışının izlenmesinde temel kaynaktır. SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ise platformların kayıt ve müşteri tanıma yükümlülükleri bakımından önem taşır. Bu kaynaklardan hangisinin isteneceği dilekçede tek tek belirtilmelidir.
Aklama Boyutunun Dosyaya Etkisi
Elde edilen değerlerin aklanmasına yönelik fiiller, TCK'nın 282. maddesi kapsamında ayrı bir soruşturma konusu oluşturabilir. Bu boyutun dosyaya eklenmesi, hem görevli mahkeme hem de uygulanabilecek tedbirler bakımından farklı bir çerçeve yaratır. Nitelemenin baştan doğru kurulması, sonradan yapılacak genişletme taleplerinden daha etkilidir.
Süre Baskısını Yöneten Kontrol Listesi
- İşlem hash bilgileri ve cüzdan adresleri ilk dilekçeye eklenmelidir.
- Platform yazışmaları, kimlik doğrulama kayıtları ve para çekme talepleri saklanmalıdır.
- Banka havalesi varsa alıcı hesap bilgisi için acil talep yazılmalıdır.
- Takipsizlik kararı verilmesi halinde itiraz süresi takvime işlenmelidir.
- Tazminat talebi için işleyen zamanaşımı, ceza dosyasının sonucu beklenirken ayrıca izlenmelidir.
Ceza ve Hukuk Yollarının Ayrı Takvimi
Soruşturmanın sürüncemede kalması, maddi zararın tazminine yönelik hukuk davasının süresini durdurmaz. Bu nedenle iki süreç ayrı takvimlerle yürütülmeli; ceza dosyasından elde edilecek belgelerin hukuk dosyasına ne zaman aktarılacağı önceden planlanmalıdır. Yurt dışı merkezli platformlar söz konusuysa, uluslararası adli yardım talebinin uzun sürebileceği baştan hesaba katılmalıdır.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. İşlem geçmişi ve platformun bulunduğu ülke sonucu değiştirebileceğinden, kayıp fark edilir edilmez hukuki destek alınması önerilir.