İlamsız takipte borçlunun maaşına haciz konulması, çoğu kez kişinin takipten haberdar olduğu ilk andır. Bu aşamada yapılacak işlem, itiraz mı yoksa şikâyet mi olduğuna göre tamamen farklı bir mercie ve farklı bir takvime bağlanır. Aşağıda bu ayrım ve süre riski ele alınmaktadır.
İtiraz ile Şikâyet Aynı Şey Değildir
Borcun kendisine karşı çıkılıyorsa yapılacak işlem ödeme emrine itirazdır ve muhatap icra dairesidir. Buna karşılık haczin miktarı, kesinti oranı ya da haczedilemeyecek kalemlere el atılması gibi işlemin usulüne yönelik iddialar şikâyet konusudur ve icra mahkemesine götürülür. İİK düzeninde bu iki yolun süresi de mercii de ayrıdır; dilekçenin başlığı yanlış seçildiğinde çoğu zaman süre yeniden kazanılamaz.
Yedi Gün Neyi Kapsar, Neyi Kapsamaz
Ödeme emrine itiraz ve kural olarak işlemlere yönelik şikâyet, kısa süreli takvime tabidir. Ancak kamu düzenine ilişkin bazı aykırılıklar süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir. Uygulamada karışıklık şuradan doğar: borçlu, kesintiyi gördüğü gün süreyi başlatan olayın gerçekleştiğini sanır; oysa süre çoğu kez tebliğ tarihinden itibaren işlemiştir. Bu nedenle ilk iş, dosyadan tebligat parçasının ve tebliğ tarihinin alınmasıdır.
Kesinti Yapılırken Kontrol Edilecekler
- Maaştan yapılan kesintinin yasal sınırı aşıp aşmadığı
- Birden fazla dosya varsa sıralama ve derdest haciz kaydı
- Nafaka alacağının farklı rejime tabi olduğunun gözetilmesi
- Haczedilemeyen sosyal yardım ve tazminat kalemlerinin ayrıştırılması
- İşverene yazılan müzekkerenin içeriğinin dosyayla uyumu
Yetki İtirazının Ayrı Bir Kanal Olması
Borçlu, takibin açıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğunu da ileri sürebilir; bu itiraz borca itirazla birlikte veya ayrıca yapılabilir ve aynı kısa süreye tabidir. Yetki itirazının kabulü takibi ortadan kaldırmaz, dosyayı yetkili yere taşır. Bu sebeple yalnızca yetkiye dayanan bir savunma, alacağın esasına ilişkin itirazın süresini kaçırma pahasına tercih edilmemelidir. HMK kaynaklı genel yetki kuralları burada takip hukukunun kendi düzeniyle birlikte okunur.
Tebligat Gecikmesi Nasıl Telafi Edilir
Adres değişikliği veya usulsüz tebligat iddiası varsa, öğrenme tarihi açıkça belirtilerek işlem yapılması gerekir. Öğrenme anını gösteren maaş bordrosu, işveren yazısı ya da banka ekstresi bu iddianın dayanağını oluşturur. Süre tartışmasında belgesiz beyan tek başına yeterli olmaz.
Yukarıdakiler genel bilgilendirme amacıyla derlenmiştir. Dosyadaki takip türü, alacağın niteliği ve tebligat evrakı sonucu değiştirir; kesinti başlamışsa dosya örneği alınarak ivedi bir hukuki değerlendirme yapılması önerilir.