Hesabına erişemeyen kişilerin ilk sorusu genellikle yanlış kurulur: bloke kimden geldiği bilinmeden itiraz edilmeye çalışılır. Oysa bankanın kendi risk politikası kaynaklı bir kısıtlama ile adli merci kararıyla uygulanan el koyma, tamamen farklı mercilere ve farklı sürelere tabidir. Bu rehber, 5411, 5549 ve TCK 282 ekseninde bu ayrımı yapıyor.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
- Bankaya yazılı başvuru yapılarak kısıtlamanın hangi karara dayandığı, karar tarihi ve dosya numarası sorulmalıdır.
- Adli bir dosya varsa, ilgili Cumhuriyet başsavcılığından dosya bilgisi ve kısıtlamanın kapsamı öğrenilmelidir.
- Kısıtlama bankanın kendi işlem politikası kaynaklıysa, uyuşmazlık ceza yargısında değil özel hukuk alanında ele alınır.
- Ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı üzerinden gelen kısıtlamalarda, sözleşmenin askıya alma maddesi ayrıca incelenmelidir.
Adli El Koymada Karar ve İtiraz Süresi
Suçtan elde edildiği şüphesi bulunan malvarlığı değerlerine el konulması, kural olarak hâkim kararına dayanır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle işlem yapılabilir; bu durumda kararın kısa süre içinde hâkim onayına sunulması gerekir, onaylanmazsa tedbir hükümsüz kalır. El koyma kararına karşı öğrenmeden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir ve bu süre hesap sahibi için en kritik eşiktir. İtiraz dilekçesinde paranın kaynağı somut belgelerle gösterilmelidir.
Kaynak İspatı Nasıl Kurulur?
- Hesaba giren her tutarın karşılığı, sözleşme, fatura, satış belgesi veya maaş bordrosu ile eşleştirilmelidir.
- Kripto varlık alım satımında platform işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer zamanları kronolojik olarak sunulmalıdır.
- Üçüncü kişilerden gelen havalelerde gönderenle aradaki hukuki ilişki ayrıca açıklanmalı; açıklamasız transferler en zayıf halkadır.
- Ticari faaliyeti bulunanlar için defter kayıtları ve vergi beyanları, para akışının olağan olduğunu göstermek bakımından güçlü dayanaktır.
Sürecin Uzaması ve Ara Talepler
Soruşturma uzadıkça tedbirin sürdürülmesi orantılılık bakımından tartışılır hâle gelir. Bu aşamada tedbirin tümüyle kaldırılması yerine, geçim ve zorunlu ödemeler için kısmi serbestlik talep edilmesi pratik bir yol olabilir. Talep, hangi ödemenin hangi tutarda ve hangi periyotta yapılacağını gösteren bir tabloyla desteklendiğinde daha somut değerlendirilir.
Banka Kaynaklı Kısıtlamada İzlenecek Yol
Kısıtlama adli bir karara dayanmıyorsa, önce kuruma yazılı itiraz yapılmalı; sonuç alınamazsa hesabın niteliğine göre tüketici mahkemesi veya asliye ticaret mahkemesi yolu değerlendirilmelidir. Bu dosyalarda dayanak, sözleşmenin ilgili hükümleri ile bankanın sözleşmeden doğan yükümlülükleridir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Blokenin kaynağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirdiğinden, yedi günlük itiraz süresi işlemeye başlamadan bir avukatla görüşmeniz gerekir.