İcra takibinde asıl gerilim, borcun varlığından çok paraya çevirme aşamasında yaşanır. Satış süreci birbirini izleyen ve her biri ayrı süreye tabi işlemlerden oluşur; bir aşamada süresinde şikâyet edilmeyen eksiklik, sonraki aşamada ileri sürülemez hâle gelir. Maaş haczi ise ayrı bir mantıkla, borçlunun geçimini koruyan sınırlar içinde işler.
Satıştan Önceki Kontrol Noktaları
Haczedilen malın kıymet takdiri, satış bedelinin temelini oluşturur. Rapor tebliğ edildiğinde tarafların yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak kıymet takdirine itiraz etme imkânı vardır. Bu aşama kaçırıldığında, taşınmazın gerçek değerinin çok altında satılmasına karşı sonradan yapılacak itirazlar büyük ölçüde etkisizleşir. Satış ilanının usulüne uygun tebliği, ilan sürelerine uyulması ve taşınmazın imar durumunun ilanda doğru gösterilmesi ayrıca denetlenmelidir.
İhalenin Feshi Talebinde Zaman
İhalenin feshi, İİK'da öngörülen kısa süre içinde icra mahkemesinden istenir; ilgililer bakımından süre kural olarak ihale tarihinden ya da fesih sebebinin öğrenildiği tarihten işler. Talep dilekçesinde fesih sebepleri somut olarak gösterilmeli, yalnızca bedelin düşüklüğüne dayanmak yerine ihaleye hazırlık işlemlerindeki usulsüzlükler de ayrı başlıklarda ileri sürülmelidir. Talebin reddi hâlinde para cezası riski bulunduğu için, başvuru dayanaksız yapılmamalıdır.
Maaş Haczinin Sınırları
- Maaş ve ücretlerin ancak bir kısmı haczedilebilir; kanun dörtte birinden az olmamak üzere bir kesinti öngörür
- Nafaka alacakları için bu sınır uygulanmaz, nafaka önce ödenir
- Birden fazla haciz varsa sıra cetveline göre ilk hacze göre işlem yapılır
- Emekli aylıkları bakımından özel kanunlardaki koruma hükümleri ayrıca değerlendirilir
- İşverenin kesintiyi yapmaması hâlinde sorumluluğu doğar
Borçlu ve Alacaklı İçin Farklı Zaman Yönetimi
Borçlu açısından öncelik, haczedilemezlik şikâyetlerinin süresinde yapılması ve ailenin geçimini sağlayan gelirlerin korunmasıdır. Alacaklı açısından ise satış talebinin kanuni süre içinde yapılması, aksi hâlde haczin düşmesi riski gündeme gelir. Her iki taraf için de dosyadaki tebligat tarihleri tek bir tabloda tutulmalıdır; icra dosyalarındaki hak kayıplarının çoğu tebligat tarihinin yanlış okunmasından doğar.
Taksitlendirme ve Anlaşma Seçeneği
Satış aşamasına gelinmeden yapılan taksit taahhüdü, borçlu için satışı önleyen bir çözüm olabilir. Ancak taahhüdün ihlali ayrı sonuçlar doğurduğundan, ödeme takvimi gerçekçi kurulmalı ve alacaklının haczi kaldırıp kaldırmayacağı yazılı olarak netleştirilmelidir. Sözlü mutabakatlar, dosyaya geçmediği sürece icra müdürlüğünü bağlamaz.
Bu bilgiler genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir; takip türü, malın niteliği ve dosyadaki haciz sırası sonucu değiştirir. Satış ilanı elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki görüş almanız yerinde olacaktır.