İş kazası dosyalarında sonucu belirleyen şey, olayın ağırlığından çok kayıt altına alınma biçimidir. 4857 ve 6331 sayılı kanunlardan doğan yükümlülükler, 5510 kapsamındaki sosyal güvenlik sonuçları ve 7036 sayılı Kanun uyarınca işleyen yargılama usulü aynı dosyada birleşir. Bu rehber, ispat dosyasının kuruluş sırasını ele alır.
İlk Günlerde Toplanması Gereken Kayıtlar
Kaza sonrası ortam kısa sürede değişir; makine yeri değiştirilir, kamera kaydı üzerine yazılır, vardiya listesi güncellenir. Bu nedenle şu kayıtlar öncelikle istenmelidir:
- Kaza anına ilişkin kamera görüntüleri ve kayıt sürelerine dair bilgi.
- Vardiya çizelgesi, puantaj ve olay saatinde sahada bulunanların listesi.
- İş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım teslim belgeleri.
- Risk değerlendirme raporu ve varsa daha önce yapılan uyarılar.
- Hastane kayıtları, ilk müdahale belgeleri ve sevk evrakı.
Bildirim Zinciri Kopmamalı
İşverenin ve ilgili birimlerin yapması gereken bildirimler, dosyanın idari ayağını oluşturur. Bildirimin yapılmamış olması ya da olayın kaza dışı bir sebeple ilişkilendirilmesi, sonradan tespit talebini zorunlu hâle getirir. Bu ihtimalde de olayın iş kazası niteliğinin ayrıca ortaya konması gerekir.
Kusur Değerlendirmesine Hazırlık
Yargılamada belirleyici olan unsurlardan biri, kusurun taraflar arasında nasıl paylaştırıldığıdır. Bu değerlendirme teknik incelemeye dayandığından, dosyaya sunulan belgelerin kapsamı doğrudan sonuca yansır. Eğitim ve denetim kayıtlarının eksikliği ile talimatların yazılı hâle getirilmemiş olması, teknik incelemede öne çıkan başlıklardandır.
Karıştırılmaması Gereken İki Yol
İşçilik alacaklarına ilişkin taleplerde dava öncesi arabuluculuk basamağı gündeme gelirken, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri bu şarta tabi tutulmamıştır. Aynı olaydan doğan farklı talepler için tek bir usul varsayıldığında, ya gereksiz bir aşamada zaman kaybedilir ya da gerekli bir aşama atlanır. Sosyal güvenlik kurumu nezdindeki gelir ve yardım işlemleri ise tazminat davasından ayrı bir hatta yürür.
Takvim ve Dosya Dizini
Kaza tarihi, rapor tarihleri, bildirim tarihleri ve talep tarihleri tek bir çizelgede izlenmeli; sunulan her belgenin dizini tutulmalıdır. Uzun süren tedavi süreçlerinde, sağlık durumunun kesinleştiği an ayrıca not edilmelidir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; kazanın oluş biçimi ve iş yerindeki organizasyon değerlendirmeyi değiştirebilir. Somut olayınıza ilişkin adımları planlarken hukuki destek almanız önerilir.