İşe iade süreci, iş hukukunun en katı takvimlerinden birine sahiptir. Feshin haksız olduğunu ortaya koyan güçlü belgeler bulunsa dahi, bir aylık süre kaçırıldığında dava dinlenmez. Bu rehber, sürenin başlangıcından işe başlatma aşamasına kadar takvimin nasıl kurulacağını ele alır.
Süre Neyle Başlar
4857 sayılı Kanun kapsamında iş güvencesinden yararlanan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Başlangıç anı, işçinin feshi öğrendiği gün değil, fesih bildiriminin kendisine ulaştığı gündür. Bildirimin tutanakla yapıldığı, işçinin imzadan kaçındığı ya da bildirimin posta yoluyla gönderildiği hâllerde bu tarihin ayrıca belgelenmesi gerekir. Fesih sebebinin bildirimde açık ve kesin biçimde gösterilmemiş olması ise esasa ilişkin ayrı bir savunma başlığıdır.
Zorunlu Arabuluculuk Bir Dava Şartıdır
7036 sayılı Kanun uyarınca işe iade talebinde arabuluculuk dava şartıdır. Bu adım atlanarak açılan dava, esasa girilmeden usulden reddedilir. Arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşması hâlinde, anlaşma metninde işçinin işe başlatılıp başlatılmayacağı, başlatılmayacaksa ödenecek tazminatın ve boşta geçen süre ücretinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Kalemler ayrıştırılmadan yazılan bir metin, sonradan sosyal güvenlik ve vergi boyutunda tartışma doğurur.
Son Tutanak Davanın Çerçevesini Çizer
Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Son tutanak, davanın konusunu da fiilen sınırlar; tutanakta yer almayan bir talebin dava aşamasında ileri sürülmesi tartışmaya açıktır. Bu nedenle tutanağa yalnızca işe iade değil, buna bağlı talepler de kaydedilmelidir. Tutanağın tarafa tebliğ tarihi ile düzenlenme tarihi arasındaki fark da ayrıca not edilmelidir.
Kabul Kararından Sonraki On İş Günü
İşe iade davasının kabulü tek başına sonuç doğurmaz. İşçi, kararın kesinleşmesinin kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmak zorundadır; bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hâle gelir ve karar uygulanamaz. Başvuru üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmazsa, iş güvencesi tazminatı ile en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücreti gündeme gelir. Başvurunun yazılı ve ispatlanabilir bir kanaldan yapılması, bu aşamadaki en kritik usul adımıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İşyerinin niteliği, işçi sayısı ve kıdem gibi unsurlar iş güvencesi kapsamını değiştirebileceğinden, fesih bildirimi eline ulaşan işçinin süre işlerken hızlıca hukuki değerlendirme alması önerilir.