İş ilişkisi sona erdiğinde işçinin elindeki en kritik kaynak zamandır. 4857 sayılı Kanun ve 7036 sayılı Kanun, bazı talepler için son derece kısa ve hak düşürücü nitelikte süreler öngörür. Bu sürelerin bir kısmı davaya değil, ondan önceki arabuluculuk aşamasına bağlanmıştır; bu ayrım bilinmediğinde dava hakkı kullanılamadan sona erebilir.
Bir Aylık Süre Hangi Talepte İşler
Feshin geçersizliği ve işe iade talebi bakımından işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre yalnızca işe iade hattına özgüdür; kıdem, ihbar ve fazla çalışma gibi alacak kalemleri için farklı zamanaşımı süreleri geçerlidir. Sürenin başlangıcı fiilî işten ayrılma günü değil, fesih bildiriminin ulaştığı gündür.
Arabuluculuk Dava Şartıdır
İşçi ve işveren arasındaki alacak ile işe iade uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. Anlaşmama hâlinde düzenlenen son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Son tutanağın tarihi ve içeriği bu nedenle dikkatle okunmalı; tutanakta tarafların ve talep kalemlerinin eksiksiz yer alması sağlanmalıdır.
Doğru İşvereni Göstermek
Alt işveren ilişkisi bulunan iş yerlerinde başvurunun yalnızca bir tarafa yöneltilmesi, sonradan taraf teşkilinde sorun yaratır. Şirket unvanının değişmesi, devir veya birleşme hâlleri de aynı sonucu doğurabilir. Başvurudan önce ticaret sicil kaydı ile SGK işyeri bilgilerinin karşılaştırılması, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Alacağı Hesaplanabilir Kılan Belgeler
- SGK hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış bildirgeleri
- Bordrolar, banka hesap hareketleri ve ödeme dekontları
- Puantaj, giriş-çıkış turnike kayıtları ve vardiya çizelgeleri
- Fazla çalışmayı gösteren yazışmalar ve görev talimatları
- Fesih bildirimi, savunma istem yazısı ve tutanaklar
İş Sağlığı ve Güvenliği Boyutu
Olayda bir iş kazası veya meslek hastalığı varsa, 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler ile 5510 sayılı Kanun çerçevesindeki kurum işlemleri ayrı bir hat oluşturur. Bu hattaki bildirim ve rapor süreçleri, alacak davasından bağımsız biçimde yürür ve kendi takvimine sahiptir.
Usule Aykırı İşlem Nerede Ortaya Çıkar
Arabuluculuk başvurusunun yanlış büro üzerinden yapılması, tutanağa bazı talep kalemlerinin hiç yazılmaması ve iki haftalık dava süresinin son tutanak yerine görüşme gününden hesaplanması en sık görülen hatalardır. Bunların her biri esasa girilmeden ret sonucunu doğurabilir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Fesih türü, çalışma biçimi ve iş yerinin yapısı sonucu doğrudan etkiler; fesih bildirimini aldığınız gün bir hukukçuyla görüşmeniz süre riskini azaltır.