İşe iade talebi, 4857 ve 7036 sayılı kanunların birlikte okunmasını gerektiren, süreye en duyarlı iş hukuku başvurularından biridir. Zorunlu arabuluculuk basamağının atlanması veya yetkisiz büroya başvurulması, esasa hiç girilmeden dosyanın kapanmasına yol açar. Bu rehber, feshin tebliğinden dava dilekçesine uzanan zinciri merci ekseninde ele alır.
Fesihten Sonraki İlk Pencere
İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süre hak düşürücüdür ve doğrudan dava açılarak aşılamaz. Fesih bildiriminin yazılı yapılmadığı ya da tarihinin tartışmalı olduğu dosyalarda, işten fiilen ayrılma tarihi ile bildirimin ulaştığı tarih ayrı ayrı belgelenmelidir.
Başvuru Hangi Arabuluculuk Bürosuna Yapılır
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer adliyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Yetkisiz büroya yapılan başvuruda karşı taraf ilk toplantıda yetki itirazında bulunursa, süreç sulh ceza değil sulh hukuk mahkemesinin vereceği kararla şekillenir ve takvim uzar. Şu üç bilgi başvuru formunda doğru yazılmalıdır:
- İşverenin ticaret unvanı ve tebligata elverişli adresi,
- İşyerinin fiilen bulunduğu yer,
- Talebin işe iade olduğu ve buna bağlı alacak kalemleri.
Son Tutanaktan Sonra İki Haftalık Takvim
Arabuluculuk faaliyeti anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Tutanağın tarafa geç ulaşması bu süreyi kendiliğinden uzatmaz; bu nedenle tutanak, toplantı biter bitmez temin edilmelidir. Anlaşma sağlanan dosyalarda ise tutanakta işe başlatma veya tazminat kalemlerinin miktar ve vade olarak açıkça yazılması, sonradan doğacak ihtilafı önler.
İş Mahkemesi Bulunmayan Yerlerde Görev
Ayrı bir iş mahkemesi kurulmamış yerlerde, asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Dilekçenin başlığında bu sıfatın belirtilmesi usulî bir zorunluluk olmasa da dosyanın doğru esasa kaydedilmesini kolaylaştırır. 7036 kapsamındaki yetki kuralları kesin nitelikte olduğundan, taraflar sözleşmeyle başka bir yer mahkemesini yetkili kılamaz.
Sosyal Güvenlik Ayağı Farklı Kanaldan Yürür
Hizmet tespiti, prim gün sayısı veya 5510 kapsamındaki diğer talepler bakımından Kuruma başvuru ayrı bir dava şartıdır ve bu talepler işe iade davasıyla aynı dilekçede birleştirilmeye çalışıldığında usulî karmaşa doğar. Aynı şekilde 6331 kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine dayalı iddialar, ayrı delil ve bilirkişi rejimi gerektirir.
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar; feshin gerekçesi, işyerindeki işçi sayısı ve kıdem gibi unsurlar sonucu değiştirir. Bir aylık pencere hızla kapandığından, fesih bildirimini aldığınız gün profesyonel değerlendirme almanız yararınıza olacaktır.