İş güvencesi kapsamındaki bir işçinin feshe itiraz yolu, doğrudan dava değil arabuluculuktur. 7036 sayılı Kanun ile getirilen bu dava şartı, 4857 sayılı Kanun'daki işe iade rejimiyle birlikte iki aşamalı ve kısa süreli bir takvim oluşturur. Bu takvimin herhangi bir halkasında yaşanan gecikme, davanın esasına hiç girilmeden reddine yol açar.
Fesihten Sonraki Birinci Halka
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Buradaki hassas nokta, sürenin fesih tarihinden değil, bildirimin işçiye ulaştığı tarihten itibaren işlemesidir. Sözlü fesihlerde ya da işçinin iş yerine alınmaması biçiminde gerçekleşen fiili fesihlerde başlangıç anının belgelerle ortaya konması ayrı bir çalışma gerektirir. Fesih sebebi bildirilmemişse, bu eksiklik de dosyada ayrıca ileri sürülmelidir.
Yetkili Arabuluculuk Bürosu
Başvurunun yetkisiz büroya yapılması hâlinde karşı taraf yetki itirazında bulunabilir ve süreç baştan kurulmak zorunda kalır. Yetki, kural olarak karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer esas alınarak belirlenir. Birden çok işyeri bulunan işverenlerde, işçinin fiilen çalıştığı yerin belgeyle desteklenmesi yerinde olur.
Son Tutanak ve İkinci Halka
Arabuluculuk görüşmesi anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süre son derece kısadır ve tutanağın elektronik ortamdan alınmasının beklenmesi çoğu zaman kaybedilen günlere yol açar. Dava dilekçesine son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği eklenmezse, dava usulden reddedilebilir.
Anlaşma Metninin Gizli Riskleri
- Anlaşma tutanağında "tüm haklarımdan feragat ediyorum" biçimindeki genel ifadeler, kıdem ve ihbar dışındaki alacakları da kapsıyor okunabilir.
- İşe iade ile birlikte istenebilecek boşta geçen süre ücreti ve iş güvencesi tazminatının tutanakta ayrıştırılmaması ileride uyuşmazlık doğurur.
- 5510 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim ve prim yükümlülüklerinin nasıl düzeltileceği metne yazılmazsa, sigorta kaydı düzelmeyebilir.
- 6331 sayılı Kanun kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine dayalı bir fesih tartışması varsa, buna ilişkin belgeler ayrıca saklanmalıdır.
Kontrol Listesi
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihi belgeyle sabit mi?
- Bir aylık arabuluculuk başvurusu için takvime ara kontrol konuldu mu?
- Başvuru yetkili büroya mı yapıldı?
- Son tutanak tarihinden itibaren iki haftalık dava süresi işaretlendi mi?
- Bordro, puantaj, işe giriş-çıkış bildirgeleri ve yazışmalar toplandı mı?
- İşe iade dışındaki alacak talepleri için ayrı bir arabuluculuk gerekip gerekmediği değerlendirildi mi?
İş uyuşmazlıkları fesih türüne ve işyeri koşullarına göre farklı yürür; bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Süreler kısa olduğundan, fesih bildirimini aldığınız hafta içinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.