Kişisel veriler açık rızaya dayanılarak işleniyorsa, ilgili kişi bu rızayı her zaman geri alabilir. Ancak uygulamada rızanın geri alınması tek başına verinin ortadan kalkması sonucunu doğurmaz; silme, yok etme veya anonim hâle getirme talebinin ayrıca ve usulüne uygun biçimde ileri sürülmesi gerekir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun kurduğu başvuru zinciri, kaçırıldığında geri dönüşü olmayan sürelerle işler.
Rıza Geri Alındığında Ne Değişir, Ne Değişmez
Rızanın geri alınmasıyla, o rızaya dayanan işleme faaliyeti geleceğe etkili olarak hukuki dayanağını yitirir. Buna karşılık aynı veri, kanunlarda açıkça öngörülme veya bir sözleşmenin ifası gibi başka bir hukuki sebebe dayanılarak işleniyorsa işleme devam edebilir. Bu nedenle veri sorumlusundan yalnızca silme değil, verinin hangi hukuki sebebe dayanılarak işlendiğinin de açıklanması istenmelidir. Aksi hâlde gelen cevap, silmenin neden yapılmadığını açıklamadan geçiştiren bir metne dönüşür.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Aynı Şey Değildir
- Silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirilmesidir
- Yok etme, verinin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasıdır
- Anonim hâle getirme, verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulmasıdır
- Yedeklerdeki kayıtların akıbeti ayrıca sorulmalıdır, çünkü aktif sistemden silinen veri yedekte kalabilir
- Verinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirim yapılıp yapılmadığı ayrı bir taleptir
Başvuru ve Şikâyet Takvimi
İlgili kişinin talebi öncelikle veri sorumlusuna yöneltilir. Veri sorumlusu, talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Talep reddedilir, verilen cevap yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse, Kurula şikâyet yolu açılır. Şikâyet için öngörülen süre, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gündür. Bu iki sürenin birlikte hesaplanması gerekir; cevap hiç gelmediğinde de altmış günlük üst sınır işlemeye devam eder ve uygulamada en sık hak kaybı burada yaşanır.
Başvuruyu Sonuç Alınabilir Kılan Ayrıntılar
Başvurunun yazılı olması ve kimliği doğrulanabilir biçimde yapılması gerekir. Talep metninde hangi verinin, hangi sistemde ve hangi tarihten beri işlendiğine dair bilgi isteniyorsa bu ayrı bir madde olarak yazılmalı; silme talebi ile bilgi talebi birbirine karıştırılmamalıdır. Başvurunun ulaştığını gösteren kayıt saklanmalıdır, çünkü otuz günlük sürenin başlangıcı bu tarihtir.
Arama Motoru Sonuçları ve İnternet Yayınları
Verinin bir internet yayınında yer alması hâlinde, kaynak sitedeki içeriğe ilişkin talep ile arama sonuçlarından çıkarılmasına ilişkin talep birbirinden ayrı yürür. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engelleme yolu ise ayrı bir mercie ve ayrı bir usule tabidir. Aynı olayda üç kanalın da işletilmesi gerekebilir; birinden alınan sonuç diğerini kendiliğinden doğurmaz.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir ve her başvurunun içeriği farklıdır. Verinin türü, veri sorumlusunun kimliği ve işleme amacı sonucu değiştirdiğinden, başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız yararlı olacaktır.