Bir veri ihlali yaşandığında ilgili kişinin en sık dile getirdiği talep, verilerinin ortadan kaldırılmasıdır. Ancak KVKK sisteminde bu talep tek bir işlemi değil üç ayrı sonucu kapsar: silme, yok etme ve anonim hale getirme. Hangisinin isteneceği, verinin bulunduğu ortama ve işleme şartının hâlâ mevcut olup olmadığına göre değişir. 6698 ve 5651 arasındaki iş bölümünü baştan kurmak, başvurunun boşa gitmesini önler.
Üç Farklı Sonuç, Üç Farklı Talep
Silme, verinin ilgili kullanıcılar için hiçbir şekilde erişilemez hale getirilmesidir. Yok etme, verinin hiç kimse tarafından geri getirilemeyecek biçimde ortadan kaldırılmasıdır ve fiziksel ortamlarda ayrı yöntemler gerektirir. Anonim hale getirme ise verinin kimliği belirli bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek duruma sokulmasıdır. Dilekçede yalnızca genel bir kaldırılsın ifadesi kullanıldığında, veri sorumlusu çoğu zaman en kolay yöntemi seçer ve talep karşılanmış sayılır.
Önce Veri Sorumlusu, Sonra Kurul
Kanun, doğrudan Kurula gitmeyi değil, önce veri sorumlusuna başvurmayı öngörür. Bu başvuru yazılı veya Kurulun belirlediği yöntemlerle yapılır ve tarihi ispatlanabilir olmalıdır. Veri sorumlusunun cevabı olumsuzsa, yetersizse ya da kanuni süre içinde hiç cevap verilmemişse, şikayet yolu açılır. Şikayet için kanunda öngörülen süre, cevabın öğrenildiği ya da cevap süresinin dolduğu andan itibaren işlemeye başlar; bu aşamada başvuru tarihinin belgelenememesi, dosyanın en zayıf noktası olur.
Hangi Bilgi Talebi Güçlendirir?
- Verinin hangi ortamda göründüğüne dair bağlantı adresi ve tarihli görüntü
- İşlemenin dayandığı şartın ortadan kalktığını gösteren belge, örneğin sona ermiş sözleşme
- Daha önce verilmiş açık rızanın geri alındığına dair bildirim
- Veri sorumlusunun aydınlatma metninde belirttiği saklama süresinin dolduğunu gösteren kayıt
İnternette Yayılan Veride İkinci Katman
Veri bir internet sitesinde yayımlanmışsa, veri sorumlusuna yapılan başvurunun yanında 5651 kapsamındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi yolu ayrıca değerlendirilir. Arama motoru sonuçlarındaki bağlantıların kaldırılması ise kaynak içeriğin kaldırılmasından bağımsız bir taleptir; ikisi karıştırıldığında sonuç eksik kalır.
Zaman Yönetimi Notu
- İhlalin öğrenildiği tarih yazılı olarak sabitlenir.
- Veri sorumlusuna talep, üç sonucu ayrı ayrı belirterek iletilir.
- Cevap süresinin dolduğu gün takvime kontrol noktası olarak konur.
- Şikayet için verilen süre, bu kontrol noktasından geriye doğru planlanır.
- Zarar doğmuşsa tazminat talebi ayrı bir dosya olarak kurulur.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi tarif eder. Verinin niteliği ve bulunduğu ortam yükümlülükleri değiştirebileceğinden, başvuru metninin somut olay üzerinden hazırlanması daha güvenli bir yoldur.