Boşanma davasının kazanılması, kararın kendiliğinden hayata geçeceği anlamına gelmez. Hükmün her kalemi ayrı bir uygulama yolunu izler ve bu yolların mercileri birbirinden farklıdır. Uygulamada en çok zaman, kararın yanlış kapıya götürülmesiyle kaybedilir.
Kararı Veren Mahkeme ve Yetki
Boşanma ve buna bağlı istemler, 4787 sayılı Kanun uyarınca kurulan aile mahkemelerinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetki bakımından ise eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son kez birlikte oturdukları yer mahkemesi esas alınır. TMK ve HMK hükümleri birlikte değerlendirilerek belirlenen bu çerçevede, tarafların anlaşmasıyla başka bir yer mahkemesinin yetkili kılınması mümkün değildir.
Hüküm Kesinleşmeden Ne Uygulanabilir?
Kişi hâline ilişkin hükümler kesinleşmeden sonuç doğurmaz; nüfus kaydına işlenmesi de kesinleşmeye bağlıdır. Buna karşılık tedbir nafakası, yargılama süresince uygulanabilen bir karardır. Yoksulluk ve iştirak nafakası ile maddi ve manevi tazminat kalemlerinin takibe konulabilmesi bakımından ise kesinleşme koşulu ayrıca değerlendirilmelidir. Bu ayrım yapılmadan başlatılan takip, borçlunun şikâyetiyle iptal edilebilir.
Nafaka ve Tazminat: İcra Dairesi
Mahkeme ilamına dayanan nafaka ve tazminat alacakları için ilamlı takip yolu izlenir ve başvuru icra dairesine yapılır. Ödenmeyen nafaka bakımından ayrıca öngörülen yaptırım süreci, icra mahkemesi önünde yürütülür. Alacaklının bu iki yolu karıştırması, hem sürenin hem de talebin niteliğinin hatalı belirlenmesine yol açar.
Çocuk Teslimi ve Kişisel İlişki: Farklı Bir Merci
Çocuk teslimi ile çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi artık icra dairelerinin işi değildir; bu işlemler adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri eliyle yürütülür. Alışkanlıkla icra dairesine yapılan başvurular reddedilir ve çocuğun yararı bakımından kritik olan zaman kaybedilir. Bu talep, çocuğun bulunduğu yerdeki ilgili müdürlüğe yöneltilir.
Uygulama Öncesi Kontrol Listesi
- Hükmün hangi kaleminin kesinleşmeye bağlı olduğu ayrı ayrı işaretlenir
- Kesinleşme şerhli ilam örneği temin edilir
- Nafakanın başlangıç tarihi ve artış kaydı okunur
- Borçlunun adres ve iş bilgileri güncellenir
- Çocukla ilgili taleplerin ayrı bir mercie gideceği not edilir
Aktarılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Hükmün ifadesi, kesinleşme durumu ve tarafların yerleşim yerleri uygulamayı doğrudan etkilediğinden, takip başlatmadan önce ilamınızın hukukçu gözüyle okunmasını sağlamanız yerinde olur.