Anlaşmalı boşanma protokolünde velayet ve kişisel ilişki düzenlenmiş olsa bile, uygulamada asıl sorun kararın hayata geçirilmesi aşamasında çıkar. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde kurulan bu düzenin işletilmesinde, ailelerin en sık yaptığı hata artık yetkili olmayan bir mercie başvurmak ve haftalar kaybetmektir.
Protokoldeki Belirsizlik Uygulamayı Nasıl Kilitler?
Kişisel ilişki hükmü ne kadar genel yazılırsa, uygulama o kadar tartışmalı hale gelir. Teslim saatinin, teslim yerinin, resmi tatil ve okul tatillerinin, doğum günlerinin ve şehir dışına çıkış izninin protokolde belirtilmemiş olması, her buluşmayı yeniden pazarlığa açar. Bu nedenle protokolün uygulanmadığı iddiasından önce, hükmün gerçekten uygulanabilir bir açıklıkta yazılıp yazılmadığı kontrol edilmelidir.
Doğru Kapı: Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair ilamların yerine getirilmesi artık icra dairelerinin görev alanında değildir; bu işlemler adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri eliyle yürütülür. Alışkanlıkla icra dairesine yapılan başvurular sonuçsuz kalır ve çocuğun görüşememe süresi uzar. Başvuru, ilamın ve tarafların kimlik bilgilerinin sunulmasıyla yapılır; teslim programı bu birim tarafından belirlenir.
Velayetin Değiştirilmesi Talebinin Ayrı Yolu
Kişisel ilişkinin engellenmesi tek başına velayetin değiştirilmesini gerektirmez; ancak süreklilik gösteren engelleme, çocuğun üstün yararı değerlendirmesinde dikkate alınabilecek bir olgudur. Velayetin değiştirilmesi talebi aile mahkemesinde açılacak ayrı bir davadır. Yetki bakımından çocuğun yerleşim yeri belirleyici olduğundan, tarafların farklı şehirlerde yaşadığı dosyalarda yetki itirazı riski önceden değerlendirilmelidir.
İddiayı Destekleyen Kayıt Düzeni
- Her teslim gününe ait tarih, saat ve sonuç tek bir tabloda tutulur.
- Taraflar arasındaki yazışmalar silinmeden, tarih görünecek biçimde saklanır.
- Teslim yerinde bulunulduğunu gösteren objektif kayıtlar toplanır.
- Okul ve sağlık kurumlarından alınan belgeler, çocuğun düzenine ilişkin iddiayı destekler.
- Uzman raporu gerektiren hallerde, talebin duruşma takvimine uygun zamanda ileri sürülmesi sağlanır.
Adım Sırasını Şaşırmamak
- Protokol hükmü okunur; uygulanabilirlik yönünden eksikler tespit edilir.
- Teslim aşaması için adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğüne başvurulur.
- Engelleme sürüyorsa, kayıt düzeniyle birlikte hukuki değerlendirme yapılır.
- Gerekiyorsa aile mahkemesinde kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi veya velayetin değiştirilmesi talep edilir.
- Çocuğun korunmasına yönelik acil tedbir ihtiyacı varsa, bu talep ayrıca ve gecikmeden yöneltilir.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek içindir; çocuğun yaşı, kardeş ilişkisi ve tarafların yaşadığı yer izlenecek yolu belirgin biçimde değiştirir. Çocuğu ilgilendiren süreçlerde adım atmadan önce aile hukuku alanında çalışan bir avukattan görüş alınması yerinde olur.