Velayet ve kişisel ilişki konusunda karar almak yargılamanın yalnızca ilk yarısıdır. İkinci yarı, kararın fiilen uygulanmasıdır ve uygulamada asıl kayıplar burada yaşanır. TMK ve HMK çerçevesinde verilen hükümlerin hayata geçirilmesinde en yaygın hata, doğru mahkemeden alınmış bir kararla yanlış icra merciine gidilmesidir. Bu rehber, kararın kâğıt üzerinden çocuğun günlük hayatına taşınma sürecine odaklanıyor.
Karar Metninin Uygulanabilir Yazılmış Olması
Bir hüküm ne kadar isabetli olursa olsun, uygulanabilir değilse sonuç doğurmaz. Kişisel ilişki hükümlerinde gün, saat, teslim ve iade yeri, tatil dönemleri ve nakil sorumluluğu açık yazılmalıdır. Belirsiz ifadeler, ilerleyen aylarda taraflar arasında yeni bir uyuşmazlık kaynağına dönüşür. Bu nedenle yargılama sırasında talep, uygulama diliyle kurulmalı; sonuç bölümünde uygulanamayacak genellemelerden kaçınılmalıdır.
Çocuk Teslimi Hangi Birim Eliyle Yürür?
Mevzuatta yapılan değişiklikle çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına dair kararların yerine getirilmesi, klasik icra takibi mantığından çıkarılarak adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri eliyle yürütülen bir sürece bağlanmıştır. Eski alışkanlıkla icra dairesine yapılan başvurular bu nedenle sonuçsuz kalabilir ve haftalar kaybedilir. Aile mahkemesinden alınan kararın hangi birime iletileceği baştan doğrulanmalıdır.
Uygulanmayan Karar Karşısındaki Seçenekler
- Teslimin gerçekleşmediği her olayın tarih, saat ve tanık bilgisiyle kayıt altına alınması.
- Çocuğun yararına aykırı bir durum oluşuyorsa aile mahkemesinden tedbir talep edilmesi.
- Şartlar esaslı biçimde değiştiyse velayet veya kişisel ilişkinin değiştirilmesi davasının ayrıca açılması.
- Yurt dışı unsuru varsa uluslararası iade mekanizmalarının ayrı bir hat olarak değerlendirilmesi.
Aile Mahkemesinin Rolü ve Yetki
4787 sayılı Kanunla kurulan aile mahkemeleri, velayete ilişkin uyuşmazlıklarda görevlidir. Taraflardan biri başka bir ile taşındığında yetki tartışması doğabilir; bu durumda çocuğun mutad meskeni ve okul kaydı belirleyici veriler arasındadır. Yetkisiz mahkemede açılan dava, esasa girilmeden zaman kaybına yol açar.
Delil Değil, Zaman Yönetimi
Bu dosya türünde delil kadar kronoloji önemlidir. Teslim edilmeyen her görüşme tek başına küçük görünür; ancak düzenli tutulan bir kayıt tablosu, süreklilik gösteren bir engellemenin ortaya konmasını sağlar. Ekran görüntüleri, mesajlaşmalar ve okul kayıtları tarih sırasına dizilerek sunulmalıdır.
Çocuğu ilgilendiren her dosya kendine özgüdür ve burada anlatılanlar genel bir çerçeveden ibarettir. Uygulamaya geçmeden önce, çocuğun yararı ölçütü çerçevesinde bireysel bir hukuki değerlendirme almanız yararınıza olacaktır.