Anonim ve limited şirketlerde pay sahibinin genel kurul kararına karşı elindeki hukuki imkânlar, TTK (6102) ile çizilmiş dar bir çerçevede ve kısa süreler içinde kullanılır. Uygulamada sık görülen hata, kararın hukuka aykırı olduğu düşüncesiyle şirkete yazı yazılıp cevabın beklenmesi ve bu sırada dava süresinin dolmasıdır.
İptal mi, Butlan mı, Yokluk mu?
Genel kurul kararlarına yönelik talepler tek bir kalıba sığmaz. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık iddiası iptal davasının konusudur ve karar tarihinden itibaren üç aylık süreye tabidir. Buna karşılık bazı kararların baştan itibaren geçersizliği ileri sürülebilir ve bu talep süreye bağlı değildir. Dilekçenin hangi kurguya dayandığı baştan netleştirilmelidir; iptal süresi geçtikten sonra aynı iddianın butlan başlığı altında ileri sürülmesi her olayda mümkün olmaz.
Dava Açabilecek Kişiler ve Muhalefet Şerhi
- Toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibi.
- Toplantıya usulüne uygun çağrılmayan veya gündemin duyurulmadığı hâllerde pay sahipleri.
- Kararın yerine getirilmesi kişisel sorumluluk doğuracaksa yönetim organı üyeleri.
Muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılması, çoğu dosyada davanın kaderini belirleyen tek satırdır. Toplantı sırasında bu talebin reddedilmesi hâlinde durumun ayrıca belgelenmesi gerekir.
Delil Sözleşmesinin Sınırları
Ortaklar arası sözleşmelerde belirli konuların yalnızca yazılı belgeyle ispatlanabileceğine ilişkin düzenlemelere sık rastlanır. Bu tür kayıtlar tarafların ispat imkânını daraltır; ancak her uyuşmazlığa uygulanamaz. Genel kurulun işleyişine ilişkin kanuni usul kurallarının, taraf iradesiyle ortadan kaldırılamayacağı gözetilmelidir. Sözleşmeye konulan yetki veya tahkim kayıtlarının, iptal davası bakımından ne ölçüde sonuç doğuracağı da ayrıca değerlendirilmelidir.
Görev ve Yetkide Şirket Merkezi
- Uyuşmazlık ticari nitelikte olduğundan asliye ticaret mahkemesi görevlidir.
- Yetki bakımından şirket merkezinin bulunduğu yer esas alınır.
- Kararın icrasının geri bırakılması talebi dilekçede ayrıca ve gerekçeli biçimde yer almalıdır.
- Ticaret sicilinde tescil edilmiş bir karar söz konusuysa tescilin akıbeti de talep edilir.
Şirketler hukuku uyuşmazlıklarında toplantı tutanağı, hazirun cetveli ve çağrı belgeleri birlikte okunmadan sağlıklı bir değerlendirme yapılamaz. Bu metin genel bir yol haritasıdır; üç aylık süre işlemeye başladığından, karar tarihinden hemen sonra dosyayı incelettirmek gerekir.