Genel kurul kararlarına yönelik itirazlarda zaman baskısı çok yüksektir. Toplantıda muhalefetini tutanağa geçirmiş bir pay sahibi bile, davayı yanlış yerde ya da yanlış mahkemede açtığında hak düşürücü sürenin dolmasıyla karşılaşabilir. Bu nedenle iptal davasında ilk analiz esasa değil, mercie ilişkin olmalıdır.
Kesin Yetki Kuralı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, genel kurul kararlarının iptali davasında şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesini yetkili kılar ve bu yetki kesindir. Pay sahibinin ikametgâhı, toplantının fiilen yapıldığı otel veya şube adresi yetkiyi değiştirmez. Ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresinin dava tarihindeki hali esas alınmalıdır; merkez nakli yapılmışsa sicil kayıtları mutlaka güncel olarak çekilmelidir.
Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Dilekçede bu sıfatın doğru yazılması, sonraki aşamalarda tartışma çıkmasını önler.
Süre: Hak Düşürücü ve Kesin
İptal davası, kararın alındığı tarihten itibaren üç aylık hak düşürücü süre içinde açılmalıdır. Bu süre zamanaşımı değildir; durmaz, kesilmez ve mahkemece resen dikkate alınır. Kararın tescil edilip edilmemesi ya da pay sahibinin karardan geç haberdar olması kural olarak süreyi uzatmaz.
- Toplantıya katılıp olumsuz oy vermek ve muhalefeti tutanağa geçirmek, dava hakkının temel dayanağıdır.
- Toplantıya çağrının usulsüzlüğü, gündeme bağlılık ilkesine aykırılık gibi hallerde katılmamış pay sahiplerinin de dava hakkı gündeme gelebilir.
- Butlan iddiası iptal davasından ayrıdır ve süreye bağlı değildir; ancak her aykırılık butlan sayılmaz.
Arabuluculuk Şartı Bu Davada Var mı
Ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Genel kurul kararının iptali ise para alacağına ilişkin olmadığından bu şartın kapsamı dışında değerlendirilir. Buna karşılık kararın iptaliyle birlikte tazminat da isteniyorsa, para talebi yönünden ayrı bir değerlendirme yapılması gerekir. Bu ince ayrımı gözden kaçırmak, dosyanın bir bölümünün usulden reddine yol açabilir.
Dilekçe Öncesi Kontrol Adımları
- Ticaret sicil kayıtları ve merkez adresi güncel olarak temin edilir.
- Toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve çağrı belgeleri dosyaya eklenir.
- Muhalefet şerhinin metni ve tarihi kontrol edilir.
- Kararın tescil ve ilan durumu incelenir.
- Kararın uygulanmasının durdurulması talebi ayrıca ve gerekçeli biçimde yazılır.
Şirketin karar doğrultusunda işlem yapmasını engellemek isteyen pay sahibi, yürütmenin durdurulmasına benzer nitelikteki bu talebi baştan ileri sürmelidir; sonradan yapılan istem çoğu zaman fiilî durumun oluşmasından sonraya kalır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Şirketin türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı belgeleri incelenmeden yapılacak değerlendirme eksik kalabilir; süre kısa olduğundan gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.