Ortaklar arasındaki çekişmelerde zamanın değeri, çoğu zaman talebin içeriğinden daha belirleyicidir. Genel kurul kararının uygulanmasını, pay devrini veya temsil yetkisinin kullanılmasını durdurmayı amaçlayan bir ihtiyati tedbir talebi, yanlış mahkemeye yöneltildiğinde ele alınmadan reddedilebilir ve o arada tedbirin korumak istediği durum ortadan kalkar.
Görev: Ticari Dava Kavramının Sınırı
Şirketin iç işleyişinden doğan uyuşmazlıklar TTK kapsamında mutlak ticari dava sayıldığından, tarafların tacir sıfatı taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi görevlidir. 6102 sayılı Kanun'a dayanan genel kurul kararının iptali, ortaklıktan çıkarma, sorumluluk ve bilgi alma talepleri bu çerçevededir. Buna karşılık ortakların birbirleriyle yaptığı ve şirket organizasyonundan bağımsız TBK sözleşmelerinden doğan talepler farklı bir görev değerlendirmesi gerektirebilir.
Yetki: Şirket Merkezi Ekseni
Şirketin organlarına ve kararlarına yönelik davalarda yetki, şirket merkezinin bulunduğu yer üzerinden kurulur ve bu kural birçok halde kesindir. Merkezin ticaret sicilinde görünen adresi ile fiilen yönetimin yürütüldüğü yerin farklı olduğu dosyalarda, sicil kaydı esas alınarak hareket edilmesi güvenlidir. Yabancı ortak veya yurt dışında yönetilen bir yapı varsa, tebligat planı yetki tercihiyle birlikte kurulmalıdır.
Tedbir Talebi Nereye ve Nasıl Yöneltilir?
- Dava açılmışsa talep, esas hakkındaki davanın görüldüğü mahkemeye sunulur.
- Dava açılmadan önce talep edilecekse, esas hakkındaki davada görevli ve yetkili olacak mahkeme belirlenir.
- Tedbirden sonra esas davanın yasal süre içinde açılması gerektiği takvime işlenir.
- Teminat, karşı tarafın olası zararını karşılayacak biçimde önceden hesaplanır.
Yanlış Mercie Yapılan Başvurunun Riskleri
- Tedbir talebinin reddi, karşı tarafa hazırlık yapma imkânı verir ve fiilî durumun değişmesine yol açabilir.
- Görevsiz mahkemeden alınan tedbirin uygulanabilirliği tartışmalı hale gelir.
- Sicil işlemlerine yönelik taleplerde, tedbirin muhatabı yanlış gösterildiğinde karar icra edilemez.
- Ölçüsüz bir tedbir talebi, teminat ve tazminat sorumluluğunu gündeme getirir.
Bu değerlendirme genel niteliktedir; şirketin türü, esas sözleşmesi ve uyuşmazlığın aşaması farklı bir yol gerektirebilir. Tedbir gibi hızlı sonuç doğuran taleplerde, başvurudan önce hukuki destek almak dosyanın seyri açısından belirleyici olur.