Genel kurul kararlarına karşı yürütülecek hukuki mücadelede sonucu belirleyen şey çoğu zaman haklılık değil, hızdır. Karar tescil edilip uygulanmaya başladıktan sonra alınacak bir tedbir, artık geri alınması güç sonuçların üzerine düşer. 6102 sayılı TTK ve TBK ekseninde, ihtiyati tedbir talebinin hangi mahkemeye ve hangi anda yöneltileceğini ele alıyoruz.
Hangi mahkeme, hangi yer
Genel kurul kararlarının iptali istemleri ticari nitelikte olup asliye ticaret mahkemesinde görülür; yetki bakımından belirleyici olan şirket merkezinin bulunduğu yerdir ve bu kural sözleşmeyle değiştirilemez. Şubelerin faaliyet gösterdiği iller, ortakların yerleşim yerleri veya toplantının fiilen yapıldığı yer yetkili mahkemeyi değiştirmez. Ticaret sicilindeki merkez adresi bu nedenle dava hazırlığının ilk kontrol kalemidir.
Tedbir talebinin zamanlaması
İhtiyati tedbir, iptal davasıyla birlikte istenebileceği gibi dava açılmadan önce de talep edilebilir; dava öncesi alınan tedbir bakımından davanın belirli süre içinde açılması gerekir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. Uygulamada kritik eşik şudur: kararın icrasının geri bırakılması istenirken, hangi somut işlemin durdurulmasının talep edildiği açıkça gösterilmelidir. "Kararın uygulanmasının durdurulması" biçimindeki genel istem, tescil, ödeme veya devir gibi ayrı ayrı işlemler karşısında etkisiz kalabilir.
Talep dilekçesinde bulunması gerekenler
- Toplantı çağrısı, gündem ve hazır bulunanlar listesindeki aykırılıkların somut gösterimi
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmiş olduğunu gösteren belge
- Tedbir verilmezse doğacak zararın neden sonradan giderilemeyeceğine dair açıklama
- Teminat konusunda öneri; teminatın karşılanabilir olması sürecin hızını doğrudan etkiler
Şirket takvimi ile dava takvimi çakıştığında
Sermaye artırımı, pay devri veya yönetim değişikliği içeren kararlarda ticaret sicili işlemleri hızla ilerler. Dava dilekçesi hazırlanırken sicil işleminin hangi aşamada olduğu takip edilmeli, gerekirse tedbir talebi dava dilekçesinden önce ayrı bir dosyayla sunulmalıdır. Toplantıdan sonra beklenen her gün, geri döndürülmesi güç bir işlemin tamamlanması anlamına gelebilir.
Sulh mü, hüküm mü
Ortaklar arası uyuşmazlıklarda karşı taraf çoğu kez pay devri veya kâr dağıtımı önerisiyle masaya oturur. Bu noktada verilecek karar, yalnızca teklif edilen bedele değil, sulh metninin şirket içindeki konumu nasıl değiştireceğine bakılarak verilmelidir: yönetimde temsil, bilgi alma hakkı ve gelecekteki genel kurullarda oy gücü çoğu zaman bedelden daha belirleyicidir. Ayrıca sulhün, açılmış davadaki iptal talebini kapsayıp kapsamadığı metinde açıkça yazılmalıdır.
Son değerlendirme
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi verir. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı belgeleri değiştiğinde sonuç da değişir; belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız uygun olur.