Genel kurul kararının pay sahibinin menfaatini doğrudan zedelediği hâllerde, iptal davasının sonucunu beklemek çoğu zaman fiilî bir kayba dönüşür. Bu rehber, TTK ve TBK çerçevesinde genel kurul kararlarına karşı ihtiyati tedbir talebini, en sık rastlanan usul kaybı olan yanlış mercie başvuru riskini merkeze alarak bir kontrol listesine dönüştürür.
Talebin Hangi Kalıba Oturduğunu Önce Belirleyin
Pratikte üç ayrı talep birbirine karıştırılır: kararın iptali, kararın butlanının tespiti ve kararın icrasının geri bırakılması. İptal davası şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde görülür ve kanun karar tarihinden başlayan üç aylık bir süre öngörür; bu süre kaçırıldığında tedbir talebinin de dayanağı kalmaz. Butlan iddiası ise süreye bağlı değildir, ancak her aykırılık butlan sebebi sayılmaz. Talebi baştan yanlış kalıba oturtmak, dosyanın esasa girmeden reddedilmesine yol açar.
Merci Seçiminde Sık Yapılan Dört Hata
- Tedbir talebinin ticaret sicili müdürlüğüne veya Ticaret Bakanlığı denetim birimine yöneltilmesi; bu makamlar idari kayıt ve denetim mercileridir, kararın icrasını durduramaz.
- Şirket merkezi yerine pay sahibinin yerleşim yeri mahkemesine başvurulması.
- Şirketten para alacağına dönüşmüş talepler için tedbir istenirken, aslında ihtiyati haciz kurumunun gerektiği hâllerin gözden kaçırılması.
- Yönetim kurulu kararlarına özgü talepler ile genel kurul kararlarına ilişkin taleplerin aynı dilekçede ayrıştırılmadan sunulması.
Tedbir Talebini Ayakta Tutan Dayanaklar
İhtiyati tedbirde ispat ölçüsü tam ispat değil, yaklaşık ispattır; buna karşılık dilekçenin gerekçesiz kalması en yaygın ret sebebidir. Toplantı çağrısının usulüne uygunluğunu, hazirun cetvelini, vekâletnameleri, gündem ile alınan karar arasındaki uyumu, tutanak ile sicil ilanı arasındaki farkları belge sırasıyla dosyaya koyun. Talep edilen tedbirin ölçülü olması da ayrıca değerlendirilir: kararın tümüyle askıya alınması yerine yalnızca tescil ve ilanın veya belirli bir uygulama adımının durdurulması istendiğinde kabul ihtimali artar.
Karar Sonrası Takvim
- Tedbir kararı verilirse teminatın süresinde ve doğru şekilde yatırıldığını kontrol edin.
- Dava açılmadan alınan tedbirlerde, kanunun öngördüğü kısa süre içinde esas hakkındaki davanın açılması zorunludur; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
- Karşı tarafın itirazı ve kanun yolu başvurusu için ayrı bir takip satırı açın; tedbire itiraz ile esas davanın seyri farklı hızlarda ilerler.
- Ret hâlinde aynı gerekçeyi tekrar sunmak yerine, ret sebebini karşılayan yeni belge ve olguyla başvuruyu yenileyin.
Buradaki değerlendirmeler genel nitelikte bilgilendirmedir. Şirketin tipi, pay yapısı ve kararın içeriği hem görevli merciyi hem de süreleri değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın kendi verileriyle hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.