Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, sıkı süreler ve teknik usul kuralları içerir. Esas sözleşmede veya pay sahipleri sözleşmesinde tahkim şartı bulunduğunda tablo daha da karmaşıklaşır: uyuşmazlığın hangi bölümünün hakem heyetine, hangisinin mahkemeye ait olduğu baştan belirlenmezse süre kaybı kaçınılmazdır. TTK (6102) ve TBK çerçevesinde bir kontrol listesi aşağıdadır.
Toplantı öncesi kayda geçirilmesi gerekenler
Genel kurul kararına karşı iptal talebi ileri sürecek pay sahibinin, kural olarak toplantıda muhalefetini tutanağa geçirmesi beklenir. Bu nedenle itiraz stratejisi toplantıdan sonra değil, gündem ilan edildiği anda kurulur. Çağrının usulüne uygunluğu, gündem maddelerinin açıklığı, finansal tabloların incelemeye sunulma süreci ve vekâletlerin geçerliliği toplantı sırasında not edilmelidir.
Tahkim şartı varsa üç kontrol
- Şart nerede yer alıyor: esas sözleşmede mi, yoksa yalnızca pay sahipleri arasındaki ayrı bir sözleşmede mi? Bu ayrım, şarta kimin bağlı olduğunu belirler.
- Şartın kapsamı ne kadar geniş: yalnızca ortaklar arası alacak uyuşmazlıklarını mı, şirket organ kararlarını da mı kapsıyor?
- Tahkim usulü nasıl kurgulanmış: hakem sayısı, atama mekanizması, tahkim yeri ve süresi belirli mi?
Sık yapılan mercii hataları
- Tahkim şartı bulunduğu hâlde doğrudan mahkemeye başvurulması ve karşı tarafın ilk itirazıyla dosyanın tıkanması.
- Tahkim şartı bulunmadığı hâlde hakem sürecine girilmesi ve bu sırada iptal talebi için öngörülen sürenin işlemesi.
- Genel kurul kararının iptali ile yokluk veya butlan iddialarının aynı dilekçede ayrıştırılmadan ileri sürülmesi.
- Yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk talebinin, karar iptali talebiyle karıştırılması.
Talebin ölçülebilir kurulması
Kararın yürütülmesinin geri bırakılması isteniyorsa, ortaya çıkacak zararın somut olarak gösterilmesi gerekir: sermaye artırımının pay oranına etkisi, kâr dağıtımı kararının nakit akışına yansıması ya da imza yetkisi değişikliğinin şirket işlemlerine etkisi gibi. Genel ifadelerle kurulan taleplerin kabul şansı düşüktür.
Belge düzeni
Ticaret sicili kayıtları, hazır bulunanlar listesi, toplantı tutanağı, vekâletnameler ve çağrı belgeleri tek klasörde ve tarih sırasıyla toplanmalıdır. Bu düzen, hem tahkim hem yargılama yolunda ilk dilekçenin gücünü doğrudan belirler.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; şirketin türü, esas sözleşme hükümleri ve pay yapısı izlenecek yolu değiştirebilir. Genel kurul sonrası süre hızla işlediğinden, karar defterindeki metni elde eder etmez hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.