Ticari hayatta haksız rekabet iddiaları çoğu zaman taraflar arasında zaten bir sözleşme varken doğar: distribütörlük sona erer, çalışan rakip firmaya geçer, gizlilik taahhüdü ihlal edilir. İşte tam bu noktada 6102 sayılı TTK'nın haksız rekabet hükümleri ile sözleşmedeki tahkim şartı karşı karşıya gelir. Uyuşmazlığı yanlış mercie taşımak, hem zaman hem de ihtiyati tedbir fırsatı kaybettirir.
Tahkim Şartı Bu Uyuşmazlığı Kapsıyor mu?
Belirleyici olan tahkim şartının kapsamıdır. "Bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar" ifadesi ile "bu sözleşmeyle ilgili her türlü uyuşmazlık" ifadesi farklı sonuçlar doğurabilir. Haksız rekabet iddiası sözleşme ilişkisinden bağımsız, üçüncü kişilere ve piyasaya yönelik bir eyleme dayanıyorsa tahkim şartının kapsamı dışında kalabilir. Buna karşılık rekabet etmeme veya gizlilik yükümlülüğünün ihlaline dayanan talepler çoğunlukla sözleşmeseldir.
Mercii Belirlerken Sorulacak Sorular
- Talep sözleşmesel bir yükümlülüğün ihlaline mi, yoksa dürüstlük kuralına aykırı bir piyasa davranışına mı dayanıyor?
- Karşı taraf sözleşmenin tarafı mı, yoksa üçüncü kişi mi?
- Tahkim kurumu ve tahkim yeri sözleşmede açıkça belirlenmiş mi?
- İhtiyati tedbir kararının kim tarafından verileceği kararlaştırılmış mı?
- Talepler arasında tahkime elverişli olmayan bir istem var mı?
Tahkim İtirazının Zamanı
Tahkim şartına rağmen mahkemede dava açılırsa, karşı tarafın tahkim itirazını ilk itiraz olarak ve süresinde ileri sürmesi gerekir. Bu itiraz zamanında yapılmazsa mahkeme uyuşmazlığa bakabilir. Aynı şekilde tahkim şartı varken mahkemeye gitmek, davanın usulden reddiyle sonuçlanır ve bu arada geçen süre zararı büyütür. Sözleşmesel talepler bakımından TBK'nın genel hükümleri ile TTK'nın özel düzenlemeleri arasındaki ilişki de dilekçede net kurulmalıdır.
Delili Kaybolmadan Sabitlemek
- İnternet sitesi, sosyal medya ve reklam içerikleri tarihli biçimde kayıt altına alınır.
- Müşteri kaybı ve ciro değişimi karşılaştırmalı tablolarla gösterilir.
- Gizli bilgiye erişim ve aktarım izleri bilişim kayıtlarıyla desteklenir.
- Delil tespiti talebinin hangi mercie yöneltileceği, tahkim şartı dikkate alınarak belirlenir.
- Zararın hesabına esas veri, uzman görüşüyle önceden yapılandırılır.
Arabuluculuk Boyutu
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari taleplerde arabuluculuk dava şartıdır; buna karşılık haksız rekabetin tespiti ve men'i gibi istemler bu kapsamda ayrıca değerlendirilir. Talepleri bir arada ileri sürerken bu ayrımın gözden kaçırılması, dosyanın bir kısmının reddine yol açar.
Değerlendirme
Bu alanda doğru merci, sözleşme metninin dikkatli okunmasıyla belirlenir. Yazı genel bir çerçeve sunar; tahkim şartınızın kapsamını ve tedbir stratejinizi bir ticaret hukuku uygulayıcısıyla birlikte değerlendirmeniz gerekir.