Şirketler hukukunda genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklar iki katmanlıdır: önce uyuşmazlığın hangi mercide görüleceği, sonra kararın içeriğinin denetimi. Esas sözleşmede bir tahkim şartı bulunduğunda birinci katman tek başına dosyanın kaderini belirleyebilir. TTK ve TBK ile 6102 sayılı Kanun ekseninde bu yazı, tahkim şartının kapsamının belirlenmesini ve toplantı kayıtlarının delil olarak hazırlanmasını ele alıyor.
Tahkim Şartı Hangi Uyuşmazlıkları Kapsar
Esas sözleşmedeki tahkim kaydı çoğu zaman genel ifadelerle yazılır ve bu genellik, kararın iptaline ilişkin taleplerin de kapsama girip girmediği tartışmasını doğurur. Bu nedenle ilk iş, şartın metnini kelime kelime incelemek; kapsamı, uygulanacak kuralları, hakem sayısını ve tahkim yerini tespit etmektir. Şartın sonradan yapılan bir esas sözleşme değişikliğiyle eklenmiş olması halinde, bu değişikliğin hangi tarihte ve hangi çoğunlukla kabul edildiği de ayrıca önem kazanır.
Toplantı Öncesi Delil Hazırlığı
- Çağrı usulünün ve ilan tarihlerinin belgelenmesi
- Gündem maddelerinin çağrıda yer alan haliyle karşılaştırılması
- Finansal tablolar ile raporların incelemeye açık tutulduğunun kanıtlanması
- Vekâletnamelerin ve hazır bulunanlar listesinin örneğinin alınması
- Bilgi alma ve inceleme taleplerinin yazılı olarak iletilmesi
Bu adımların tamamı toplantıdan önce tamamlanmalıdır; toplantı sonrasında geriye dönük olarak üretilmeye çalışılan kayıtların ispat gücü düşüktür.
Toplantı Sırasında Muhalefet Şerhi
Karara karşı çıkacak pay sahibinin muhalefetini tutanağa geçirtmesi, sonraki aşamanın kapısını açan işlemdir. Şerh yazılırken karşı çıkılan gündem maddesi ve gerekçe açıkça belirtilmeli; yalnızca muhalifim ifadesiyle yetinilmemelidir. Toplantıda reddedilen bilgi alma taleplerinin ve söz verilmemesi gibi usul aksaklıklarının da tutanağa geçirilmesi istenmelidir.
Hakem Yargılamasında İspat Farkları
Tahkimde deliller genellikle yazılı olarak ve belirlenen takvim içinde sunulur; sonradan delil ekleme imkânı dar olabilir. Bu nedenle ilk dilekçe aşamasında belge listesi eksiksiz hazırlanmalı, tanık ve bilirkişi ihtiyacı da baştan bildirilmelidir. Yabancı dildeki belgelerin çevirisi ve masraf avanslarının zamanında yatırılması gibi usul adımları, esasa girilmeden dosyanın işlemez hale gelmesini önler.
Süre Riski: Kısa Pencere
Genel kurul kararlarına karşı başvuru süresi kısadır ve kural olarak karar tarihinden itibaren işler; toplantıda hazır bulunmayan pay sahipleri bakımından ise başlangıç anı ayrıca tartışılır. Tahkim ya da mahkeme tercihinde yaşanan tereddüt bu kısa pencereyi tüketebileceğinden, tercih kararının hızlıca verilmesi ve gerekiyorsa yetki itirazına hazırlıklı olunması gerekir.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir; şirket türü, esas sözleşme metni ve karar konusu farklı sonuçlar doğurabilir. Genel kurul sonrasında adım atmadan önce belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.