Şirket genel kurul kararlarına itiraz eden pay sahibinin karşılaştığı ilk soru şudur: uyuşmazlık mahkemeye mi, yoksa esas sözleşmedeki tahkim kaydı gereği hakem heyetine mi taşınacak? Yanlış mercie yapılan başvuru, TTK'daki kısa hak düşürücü sürenin işlemeye devam etmesi nedeniyle telafisi güç sonuçlar doğurur.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımı
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal davasının konusudur ve bu dava sıkı bir süreye bağlıdır. Buna karşılık pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran, anonim şirketin temel yapısını bozan kararlar için butlanın tespiti istenir ve burada aynı kısa süre aranmaz. Talebi baştan yanlış nitelendirmek, süresi geçtikten sonra iptal davası açılmasına yol açar.
Tahkim Şartı Genel Kurulu Kapsıyor mu
Esas sözleşmede yer alan tahkim kaydının genel kurul kararlarının iptaline uzanıp uzanmadığı, kaydın metnine göre değerlendirilir. Genel biçimde kaleme alınmış bir tahkim şartı çoğu kez şirket ile pay sahibi arasındaki tüm uyuşmazlıkları kapsayacak şekilde yorumlanır; ancak kararın üçüncü kişilerin hukukunu doğrudan etkilediği hâllerde bu kapsam tartışılır. Sözleşmede tahkim kaydı yoksa, sonradan yapılan tek taraflı bildirimle tahkim yolu yaratılamaz.
Başvuru Adımlarının Sırası
- Toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve gündem karşılaştırılır; gündemde olmayan konuda karar alınıp alınmadığı kontrol edilir.
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilip geçirilmediği belirlenir; dava hakkı bakımından belirleyici bir unsurdur.
- Kararın tescil ve ilan tarihleri kayıt altına alınır.
- Esas sözleşmedeki uyuşmazlık çözüm maddesi okunur ve merci buna göre seçilir.
- Kararın icrasının geri bırakılması talebi, seçilen mercie ayrıca sunulur.
Toplantı Aşamasında Alınacak Önlemler
- Çağrı usulüne ve ilan sürelerine ilişkin itirazlar toplantı sırasında dile getirilmelidir.
- Temsil belgelerinin geçerliliğine ilişkin çekince tutanağa yazdırılmalıdır.
- Bilgi alma ve inceleme talebi reddedildiğinde bu ret tutanağa geçirilmelidir.
- Özel denetim talebi, sonraki aşamada delil elde etmenin en etkili araçlarındandır.
Hakem Kararından Sonrası
Hakem kararı verildikten sonra ihtilafın yeniden mahkemede görülmesi mümkün değildir; yalnızca kanunda sayılan sınırlı sebeplerle iptali istenebilir. Bu nedenle tahkimde delil sunma takvimi, mahkemedeki yargılamaya göre çok daha bağlayıcı sonuç doğurur.
Şirket yapısı ve esas sözleşme metni her dosyada farklıdır; buradaki açıklamalar bilgilendirme amacı taşır. Genel kurulun ardından süre işlemeye başladığından, değerlendirmeyi ilk günlerde bir hukukçuyla yapmanız yerinde olur.