Şirket içi uyuşmazlıklarda genel kurul kararı, çoğu zaman tartışmanın kilitlendiği noktadır. TTK'nın anonim ve limited şirketlere ilişkin hükümleri, 6102 sayılı Kanunun genel kurul düzeni ve TBK'nın genel hükümleri birlikte uygulanır. Buradaki asıl risk, iddianın türü ile açılacak davanın ve gidilecek mahkemenin birbirine karıştırılmasıdır.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımı
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal davasının konusudur ve bu dava kanunda öngörülen süreye tabidir. Buna karşılık pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran nitelikteki kararlar için butlan tartışması gündeme gelir ve süre rejimi farklıdır. Çağrısız toplanan ve çağrı usulüne hiç uyulmayan hâllerde ise kararın hukuken var sayılıp sayılmayacağı ayrıca tartışılır. Dilekçede bu ayrımın yapılmaması, süre def'i karşısında dosyayı savunmasız bırakır.
Dava Açma Ehliyeti ve Muhalefet Şerhi
- Toplantıda hazır bulunan pay sahibi bakımından, olumsuz oy kullanıp muhalefetini tutanağa geçirmek kural olarak aranan bir şarttır.
- Toplantıya katılamayan pay sahibi için ise çağrı ve gündem usulüne ilişkin ayrı gerekçeler öne çıkar.
- Yönetim kurulu üyelerinin dava açma imkânı, kararın uygulanmasının kişisel sorumluluk doğurup doğurmadığıyla bağlantılıdır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Bu tür davalar ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür; yetki bakımından ise şirket merkezinin bulunduğu yer esas alınır. Ortağın kendi ikametgâhındaki genel mahkemede açtığı dava, yetki ve görev itirazlarıyla karşılaşır. Ticari dava olması nedeniyle, alacak içeren taleplerde arabuluculuk şartının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Toplantı Belgeleri Delil Olarak Nasıl Kullanılır
İspat, büyük ölçüde şekli belgelere dayanır: çağrı ilanı ve bildirim örnekleri, gündem metni, hazır bulunanlar listesi, vekâletnameler, toplantı tutanağı ve varsa bakanlık temsilcisi şerhi. Bunlara ek olarak pay defteri kayıtları, finansal tablolar ve denetim raporları, kararın içeriğinin dürüstlük kuralına aykırılığını gösteren maddi zemini oluşturur. Belge talebi dava dilekçesinde açıkça yapılmalı, şirketten temin edilemeyen kayıtlar için sicilden celp istenmelidir.
Kararın Uygulanmasının Ertelenmesi
Dava açılması kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Sermaye artırımı, pay devri veya organ değişikliği gibi geri dönüşü güç sonuçlar doğuracak kararlarda, kararın icrasının geri bırakılması yönündeki talep gerekçeleriyle birlikte baştan ileri sürülmelidir. Aksi hâlde dava kazanılsa bile fiilî durumun düzeltilmesi zorlaşır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı tutanağının içeriği sonucu belirler. Karar tarihinden itibaren süre işlediğinden, değerlendirmeyi geciktirmeden yapmanız önem taşır.