Sözleşmeye aykırılıktan doğan alacak taleplerinde dava dilekçesinden önce tamamlanması gereken bir aşama vardır. Bu aşamanın hangi durumlarda zorunlu olduğu ve başvurunun hangi büroya yapılacağı doğru belirlenmezse, elde edilen son tutanak dosyayı kurtarmaz.
Hangi Uyuşmazlıkta Zorunlu?
Konusu para alacağı ya da tazminat olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Uyuşmazlık bir tüketici işleminden doğuyorsa, tüketici uyuşmazlıkları bakımından öngörülen kendi çerçevesi işler ve TKHK kapsamındaki başvuru sıralaması gözetilir. Taraflar arasında ticari nitelik taşımayan, TBK hükümlerine dayalı bir ilişki varsa, zorunluluğun kapsamı uyuşmazlığın konusuna göre değerlendirilmelidir. Bu sınıflandırma yapılmadan atılan adım, ya gereksiz bir bekleme ya da usulden ret doğurur.
Yetkili Büro Nasıl Belirlenir?
Arabuluculuk başvurusu, davada yetkili olacak mahkemenin bulunduğu yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna yapılır. Yani yetki analizi dava aşamasında değil, arabuluculuk aşamasında başlar. Karşı taraf ilk toplantıda yetki itirazında bulunursa, arabulucu bu itirazı değerlendirir ve süreç yetkisizlikle sonuçlanabilir. Bu ihtimal, sözleşmede yetki kaydı bulunan ilişkilerde daha da belirgindir.
Sözleşmedeki Kayıtların Etkisi
- Yetki kaydının tacirler arasında ve geçerli biçimde kurulup kurulmadığı
- Tahkim kaydı varsa uyuşmazlığın mahkeme yerine hakeme ait olup olmadığı
- İhtar ve temerrüt koşullarının sözleşmede nasıl düzenlendiği
- Cezai şartın talep edilebilmesi için öngörülen ön koşullar
- Bildirimlerin hangi adrese ve hangi yöntemle yapılacağı
Görüşme Masasını Boş Geçmemek
Arabuluculuk çoğu zaman bir formalite gibi görülür; oysa burada paylaşılan belgeler ve ileri sürülen gerekçeler, sonraki yargılamanın çerçevesini de şekillendirir. Alacağın hesabı kalem kalem gösterildiğinde, karşı tarafın hangi kalemi kabul ettiği tutanakta netleşir. Toplantıya katılmayan tarafın bu tutumunun yargılama giderleri bakımından sonuç doğurabileceği de hatırlanmalıdır.
Anlaşma Sağlanırsa
Anlaşma belgesi, taraflar ve avukatları ile arabulucu tarafından imzalandığında icra edilebilirlik bakımından ayrı bir güç kazanır. Ödeme takvimi, temerrüt hâli ve teminat gibi başlıkların belgeye yazılmaması, anlaşmanın uygulanmasını tartışmalı hâle getirir. HMK çerçevesinde açılacak bir davada, eksik yazılmış anlaşma metni yeni bir uyuşmazlığa dönüşebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve talebin konusu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru yapmadan önce metnin bir hukukçu tarafından incelenmesini sağlamanız faydalı olacaktır.